ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στη Γενική Εισαγωγή θα εξετάσουμε την Ευρωπαϊκή Ιδέα ανά τους αιώνες, τη δημιουρ- γία των τριών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα δι- δάγματα της Ιστορίας. Α. Η Ευρωπαϊκή Ιδέα ανά τους αιώνες: μια πολύτροπη έννοια Η αίσθηση ότι η Ευρώπη αποτελεί όχι μόνο μια πολιτιστική κοινότητα, αλλά και μια πο- λιτική και οικονομική ενότητα, υπάρχει από αρκετούς αιώνες, μολονότι το συγκεκριμένο περιεχόμενο αυτών των εννοιών διαφέρει σημαντικά από εποχή σε εποχή. Κατ’ αρχάς, είναι γνωστή η αναφορά από την ελληνική μυθολογία στην Ευρώπη, όνομα γυναικός εκ Φοινίκης, περιοχή που τοποθετείται στο σημερινό Λίβανο, την οποία μετέφε- ρε στην Κρήτη, ο Δίας, μεταμορφωθείς σε ταύρο. Το όνομα Ευρώπη, ως φοινικική λέξη, σήμαινε τον ήλιο που δύει, έννοια που χρησιμοποιήθηκε στην Αρχαία Ελλάδα για να ορί- σει τα εδάφη που βρίσκονταν δυτικά της Ελλάδας. Η λέξη Ευρώπη εμφανίστηκε πάλι κατά τον 8 ο αιώνα μ.Χ., με τον πόλεμο των Φράγκων, ο «Ευρωπαϊκός Στρατός» των οποίων αγωνίστηκε κατά των Μαυριτανών. Εξελίχτηκε τότε η έννοια της λέξης ως εκφράζουσα μια «κατάσταση πολιορκίας» των «Ευρωπαίων» από τα ισλαμικά στρατεύματα, προερχόμενα από το Νότο και την Ανατολή. 1 Εν συνεχεία, η Ευ- ρώπη συνδέθηκε με την ιδέα του δυτικού χριστιανισμού, ιδίως κατά την εποχή του Καρ- λομάγνου, τον ένατο αιώνα μ.Χ., ο οποίος, ως Βασιλιάς των Φράγκων και των Ιταλών, υπήρξε ο πρώτος αυτοκράτορας της Δυτικής Ευρώπης, μετά την κατάλυση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το 476 μ.Χ. Αποκαλούμενος «Πατέρας της Ευρώπης» ( pater Europae ), ο Καρλομάγνος ένωσε το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, δίνοντας ώθηση στην Καρολίγγεια Αναγέννηση, μια περίοδο πολιτιστικής και πνευματικής δρα- στηριότητας εντός της Καθολικής Εκκλησίας. Τόσο οι γαλλικές όσο και οι γερμανικές μο- ναρχίες θεωρούσαν τα βασίλειά τους απογόνους της αυτοκρατορίας του Καρλομάγνου. Επέβαλε ένα πολιτικό σύστημα μέσω της θρησκείας, βελτιώνοντας τους μηχανισμούς δι- ακυβέρνησης, με την αύξηση του κεντρικού ελέγχου, την αποτελεσματική γραφειοκρατία και την υποχρέωση λογοδοσίας. Ο Καρλομάγνος είχε σημαντικό ρόλο στον καθορισμό του άμεσου οικονομικού μέλλοντος της Ευρώπης. 2 Κατάργησε το νομισματικό σύστημα 1. D. Lewis, God’s Crucible: Islam and the Making of Europe 570-1215 (Norton, New York, 2008). 2. R. McKitterick, Charlemagne: The Formation of a European Identity (Cambridge University Press, 2008).