ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 Εν συνεχεία, δημιουργήθηκε η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όταν στέφθηκε Αυτοκράτο- ρας ( Kaiser ) το 962 μ.Χ. ο Όθων Α΄ ο επονομασθείς Μέγας, της δυναστείας των Οθωνών, δουκών της Σαξονίας. Η στέψη ήδη από την εποχή του Καρλομάγνου γινόταν από τον Πάπα, στην ευλογία του οποίου οικοδομήθηκε η αντίληψη ότι η ουράνια βασιλεία σύμ- φωνα με την χριστιανική πίστη πρέπει να εφαρμόζεται και στη Γη, υπό την εποπτεία τους. Η επίσημη ονομασία, που άλλαξε αρκετές φορές, από τα τέλη του 15ου αιώνα ήταν Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους. 7 Η εδαφική επικράτεια της αυτοκρατο- ρίας ποίκιλλε καθ’ όλη την ιστορία της, αλλά στο απόγειό της ενσωμάτωνε περιοχές της σημερινής Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ελβετίας, του Λίχτενσταϊν, του Λουξεμβούργου, της Δημοκρατίας της Τσεχίας (Βοημίας), της Σλοβενίας, του Βελγίου και της Ολλανδίας κα- θώς και μεγάλα τμήματα της σημερινής Πολωνίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας. Σε όλο το διάστημα της ιστορίας της η αυτοκρατορία αποτελούνταν από εκατοντάδες μικρότερα βα- σίλεια, πριγκιπάτα, δουκάτα, κομητείες, Ελεύθερες Αυτοκρατορικές Πόλεις και άλλα κρα- τίδια, διαιρούμενα, επανενούμενα, συγχωνευόμενα και πάλι διασπαζόμενα. 8 Παράλληλα, η Ευρώπη συνδέθηκε με μια ειδική μορφή πολιτικής οικονομίας, αυτής του αγροτικού εμπορίου, το οποίο βασίστηκε στην αρχή στην καλλιέργεια σίκαλης και βρώ- μης, η οποία οδήγησε σε νέες διαιρέσεις της αγροτικής εργατικής δύναμης, αλλά και σε βιώσιμα πληθυσμιακά κέντρα, με τις αγροτικές πόλεις να συγκροτούν το κέντρο της τοπι- κής οικονομίας. Μεταξύ των εν λόγω πόλεων αναπτύχθηκαν εμπορικές συναλλαγές, έτσι ώστε από τον 15 ο αιώνα τα λιμάνια της Ιταλίας και της Ολλανδίας να διαδραματίζουν ση- μαντικό ρόλο στη νέα μορφή της Ευρώπης. 9 Ο σχηματισμός κατά τον 16 ο και 17 ο αιώνα των σύγχρονων κρατών-εθνών οδήγησε σε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο, με την ανάπτυξη νέων βασικών πολιτικών, όπως στους τομείς της φορολογίας, της νομοθεσίας, της δημόσιας τάξης και της εξωτερικής πολιτικής, αντι- κείμενο των νέων διοικητικών και γραφειοκρατικών οντοτήτων που δημιουργήθηκαν. 10 Η ηγεμόνευση της πολιτικής ζωής από το κράτος-έθνος έδωσε μια νέα μορφή στην έννοια της Ευρώπης, η οποία, ιδίως κατά τον 18 ο και 19 ο αιώνα, αντιπροσώπευε μια «αισθητική intellegere quam pronuntiare poterat, «μπορούσε να καταλάβει Ελληνικά καλύτερα από όσο μπο- ρούσε να τα μιλήσει»). 7. Λατινικά Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, γερμανικά Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation. Ο τελευταίος αυτοκράτορας ήταν ο Φραγκίσκος ο Β΄, ο οποίος υποχρεώθηκε σε παραί- τηση από τον Ναπολέοντα το 1806 κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πολέμων. 8. Παρά το όνομά της, κατά το μεγαλύτερο διάστημα της ύπαρξής της η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν πε- ριλάμβανε τη Ρώμη εντός των ορίων της. 9. M. Mitterauer, Why Europe? The Mediaeval Origins of Its Special Path, Chicago University Press, 2010. 10. C. Tilly (ed.), The Formation of Nation-States in Europe (Princeton NJ, Princeton University Press, 2010), M. Mann, The Autonomous Power of the State: Its Origins, Mechanisms and Results, (1984) 25 Eu- ropean Journal of Sociology 185, H. Spruyt, The Sovereign State and Its Competitors: An Analysis of Systems Change (Princeton, NJ, Princeton University Press, 1994).