ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 145 ρακτήρα ο προσωρινός αποκλεισμός μιας επιχείρησης από την λήψη ενισχύσεων, επει- δή ο παραβιασθείς κανόνας αφορούσε μόνο τα δικαιούχα πρόσωπα, 608 ενώ δεν ισχύει το ίδιο με τις φορολογικές προσαυξήσεις 609 και τις ελληνικές κυρώσεις για τελωνειακές παραβάσεις. 610 Η αρχή ne bis in idem έχει ιδιαίτερη σημασία στο χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιο- σύνης, ειδικότερα εν όψει της διαπίστωσης πότε υφίσταται διττή κυρωτική διαδικασία, η οποία και απαγορεύεται. 611 Το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε ότι οι χρηματικές ποινές για παραβιάσεις υποχρεώσεων που απορρέουν από τις Συνθήκες 612 υπόκεινται κατ’ αρχήν στην αρχή ne bis in idem. 613 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Το πρόβλημα της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην κοινοτική έννομη τάξη τέθηκε ήδη από το 1960. Η έλλειψη ειδικών διατάξεων στην ΣΕΚ που να προστατεύουν κατά τρόπο αντίστοιχο με εκείνο των εθνικών συνταγμάτων τα θεμελιώδη δικαιώμα- τα, 614 οδήγησε ορισμένες επιχειρήσεις να επικαλεσθούν ενώπιον του Δικαστηρίου την αναγκαιότητα σεβασμού τους από τα κοινοτικά όργανα. Φοβούμενο τη διάσπαση της ενι- αίας και ομοιόμορφης εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, το Δικαστήριο θεώρησε, στην πρώτη απόφασή του, ότι «το κοινοτικό δίκαιο δεν θα μπορούσε να ακυρωθεί δυνάμει 608. C-240/90, Γερμανία κατά Επιτροπής, σκέψεις 25-26. 609. ΕΔΔΑ, 23.7.2002, 36985/97, Västberga/Σουηδίας. 610. ΕΔΔΑ, 24.9.1997, Γαρυφάλλου ΑΕΒΕ/Ελλάδας, 18996/91. Βλ. σχετικά, Δ. Πυργάκης, στο Β. Τζέμος, ό.π., σελ. 564 και σχετικά Α. Δεδούλη-Κ. Μουρτίδης, Η αρχή ne bis in idem στο πλαίσιο της ΕΣΔΑ και το πολλαπλό τέλος επί λαθρεμπορίας κατά τον Εθνικό Τελωνειακό Κώδικα, ΔΕΕ 3/2018, 313-326, με ανα- φορά στις αποφάσεις του ΣτΕ και του ΕΔΔΑ, 30.4.2015, Καπετάνιος κατά Ελλάδας. Με την απόφαση 1741/2015 το ΣτΕ έκρινε τις κυρώσεις ως μη ποινικού χαρακτήρα, ενώ με την απόφαση 680/2017 απο- δέχτηκε την ποινική φύση, κάτι που συνιστά συμμόρφωση της Ελλάδας στην απόφαση ΕΔΔΑ Σισμανί- δης και Σιταρίδης. 611. Βλ. σχετικά Δ. Πυργάκη, σελ. 267 επ. 612. Άρθρο 260.2 ΣΛΕΕ. 613. Βλ. σχετικά τις προτάσεις Kokott C-526/08, Επιτροπή κατά Λουξεμβούργου, σκέψη 33. 614. Κατά τον πρόεδρο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθηγητή Β. Σκουρή «παρ’ όλο που η Συνθήκη της Ρώμης κατοχύρωνε τις βασικές (θεμελιώδεις) οικονομικές ελευθερίες που αποβλέπουν στην ολοκλήρωση της κοινής αγοράς, δεν περιείχε λεπτομερή διατύπωση των δικαιωμάτων, αφού την εποχή της υπογραφής της ιδρυτικής Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μια τέτοια προσθήκη θα κιν- δύνευε να θεωρηθεί αδικαιολόγητη διεύρυνση των εξουσιών της ΕΟΚ», στον πρόλογο της μονογραφί- ας του Μ. Περάκη, Η δικαστική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Νο- μική Βιβλιοθήκη, 2015.