ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 155 θετική σε ειδικό μνημόνιο που ενέκρινε την 4.4.1979 «περί της εντάξεως των Ευρωπαϊ- κών Κοινοτήτων στη σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών». 644 Η θέση αυτή επαναβεβαιώθηκε με την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 19.11.1990, «περί της προσχωρήσεως της Κοινότητας στην ΕΣΔΑ, καθώς και σε ορισμένα από τα Πρωτόκολλά της». 645 Ευνοϊκή, επίσης, υπήρξε και η στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο κατ’ επα- νάληψη, μέσω των ψηφισμάτων του, τάχθηκε υπέρ της προσχωρήσεως της Κοινότητας στην ΕΣΔΑ. 646 Ως καταληκτική προσπάθεια πρέπει να αναφερθεί η αίτηση γνωμοδότη- σης του Συμβουλίου προς το ΔΕΚ, δυνάμει του άρθρου 300, παράγραφος 6, ΣΕΚ, που είχε ως αντικείμενο κατά πόσο η ΣΕΚ συμβιβάζεται με την τυπική προσχώρηση της Κοινότη- τας στην ΕΣΔΑ. Το Δικαστήριο εξέδωσε την υπ’ αριθμό 2/94 γνώμη του, την 28.3.1996, η οποία καταλήγει στην εξής αρνητική διατύπωση: «Στην παρούσα κατάσταση του κοινο- τικού δικαίου, η Κοινότητα δεν έχει αρμοδιότητα να προσχωρήσει στη Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών». α) Η Γνωμοδότηση 2/94 Συνοπτικά εκφραζόμενη η σχετική επιχειρηματολογία του Δικαστηρίου είναι η ακόλου- θη. Όπως προέκυπτε από το άρθρο 5 ΣΕΚ, η Κοινότητα δεν διαθέτει παρά ειδικές αρμο- διότητες. Ο σεβασμός της αρχής των ειδικών αρμοδιοτήτων δεσμεύει τόσο την εσωτερι- κή όσο και την εξωτερική δραστηριότητα της Κοινότητας. Η διεθνής αρμοδιότητα της Κοι- νότητας προέρχεται όχι μόνο από συγκεκριμένες διατάξεις, αλλά και από απαιτήσεις που συνάγονται εμμέσως από αυτές τις διατάξεις. Άλλωστε, όπως τόνισε το Δικαστήριο στην υπ’ αριθμό 2/91 γνώμη του, της 19.3.1993, κάθε φορά που το κοινοτικό δίκαιο θεσμοθε- τεί αρμοδιότητες στο εσωτερικό επίπεδο, υπέρ των κοινοτικών οργάνων, προκειμένου να εκπληρώσει ένα ορισμένο στόχο, η Κοινότητα διαθέτει διεθνή αρμοδιότητα, ικανή να της επιτρέψει την πραγματοποίηση του εν λόγω στόχου, ανεξαρτήτως του εάν υφίστανται ρη- τώς προς τούτο διατάξεις. Θα πρέπει να διαπιστωθεί, συνεχίζει το Δικαστήριο, ότι ουδε- μία διάταξη αναγνωρίζει κατά γενικό τρόπο στα κοινοτικά όργανα την εξουσία εκδόσεως ρυθμίσεων στο χώρο των δικαιωμάτων του ανθρώπου ή συνάψεως διεθνών Συνθηκών. Το ίδιο πρέπει να λεχθεί και όσον αφορά το άρθρο 308 ΣΕΚ, το οποίο δεν μπορεί να λει- τουργεί ως μέσο διεύρυνσης του πεδίου των κοινοτικών αρμοδιοτήτων κατά τρόπο που να υπερβαίνει το γενικό πλαίσιο αρμοδιοτήτων που συντίθεται από το σύνολο των κοινο- τικών διατάξεων. Σε κάθε περίπτωση, το άρθρο 308 ΣΕΚ δεν μπορεί να οδηγεί σε υιοθέ- τηση ρυθμίσεων που καταλήγουν σε τροποποίηση της Συνθήκης, χωρίς να τηρούνται οι προβλεπόμενες προς τούτο διαδικαστικές εγγυήσεις. Βέβαια, κατά την ως άνω γνώμη του Δικαστηρίου, η προστασία των δικαιωμάτων του αν- θρώπου στο εσωτερικό της κοινοτικής έννομης τάξης έχει προσλάβει μεγάλη πολιτική και νομική σημασία, ιδίως, με την αναγόρευσή τους από το Δικαστήριο σε όρο νομιμότητας 644. Δελτίο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, συμπλήρωμα 2/79. 645. Δελτίο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 11/90. 646. Βλ. το ψήφισμά του, της 18.1.1994, το οποίο βασίσθηκε σε θετική εισήγηση της Επιτροπής Νομικών Θε- μάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών (Έκθεση Bontempi, PE 205.398 - ΕΕ αριθ. C 44/1994, 32).