ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΈΝΩΣΗΣ

ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 275 Η κατάσταση σήμερα έτσι όπως προσδιορίζεται από τον Οργανισμό του ΔΕΕ έχει ως εξής. Το Δικαστήριο 1092 συνεδριάζει σε ολομέλεια μόνο εφόσον το αποφασίσει το ίδιο και πά- ντοτε για εξαιρετικής σημασίας υποθέσεις. Το Δικαστήριο συνεδριάζει σε τμήμα μείζονος συνθέσεως (13 δικαστές, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του και οι πρόεδροι των τμημά- των), όταν ζητηθεί από τα άλλα θεσμικά όργανα της Ένωσης και από ένα κράτος μέλος. Ο μεγαλύτερος αριθμός των υποθέσεων εκδικάζεται από τα τμήματα, τα οποία αποτελού- νται από τρεις ή πέντε δικαστές. Ως προς τον τρόπο παρουσιάσεως των αποφάσεων, πρέπει να επισημανθεί ότι η αναφο- ρά μόνον της θέσεως της πλειοψηφίας συνέβαλε στην καλύτερη αντιμετώπιση των κατά καιρούς πολιτικών επιθέσεων που υφίσταται το ΔΕΕ. Η ενδεχόμενη συμπερίληψη του «εθνικού δικαστή» στην ενοχλητική για ορισμένα κράτη απόφαση, μειώνει τις κυβερνη- τικές εθνικιστικές εξάρσεις και διευρύνει τη λαϊκή αποδοχή της. Παράλληλα, απενεργο- ποιεί τον κίνδυνο εκμετάλλευσης του εθνικού δικαστή, επιτρέποντας έτσι το Δικαστήριο να λειτουργεί ως πράγματι ανεξάρτητο όργανο. Γ. Αρμοδιότητες Οι αρμοδιότητες του ΔΕΕ αφήνουν να φανεί η σπουδαία θέση που έχει στην έννομη τάξη της Ένωσης. Η αποστολή του να εξασφαλίζει την τήρηση του δικαίου κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης οδήγησε τους συντάκτες των Συνθηκών να του απονείμουν αρμοδιότητες, οι οποίες, υπό το πρίσμα του εσωτερικού δικαίου, ασκούνται από συνταγματικά, πολιτικά και διοικητικά δικαστήρια. Η αναγκαιότητα να λειτουργήσει και ως συνταγματικό δικαστήριο επέβαλε τη θέσπιση ειδικού άρθρου, το οποίο ορίζει ότι τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μη ρυθμίζουν διαφορές σχετικές με την ερμηνεία ή την εφαρμογή των Συνθηκών κατά τρόπο διάφορο από εκείνο που προβλέ- πουν οι Συνθήκες. 1093 Η κατανόηση της σημασίας των αρμοδιοτήτων του ΔΕΕ μπορεί να φανεί καλύτερα από ορισμένες αναφορές στο παρελθόν πριν εξεταστεί η σημερινή κα- τάσταση. α) Η εξέλιξη των αρμοδιοτήτων Σε γενικές γραμμές, το Δικαστήριο διέθετε δικαστικές και γνωμοδοτικές αρμοδιότητες. Οι δικαστικές του αρμοδιότητες του επέτρεπαν να αποφαίνεται, επί των προσφυγών που ασκούσαν τα κράτη μέλη, τα κοινοτικά όργανα και οι ιδιώτες. Παράλληλα, η παραπομπή προδικαστικών ζητημάτων από τα εθνικά δικαστήρια, τα οποία επιτελούσαν, και επιτε- λούν, βασική λειτουργία ως κοινοτικά/ενωσιακά δικαστήρια γενικής αρμοδιότητας, του επέτρεψε μέσω των αποφάσεων που υιοθετούσε να εξασφαλίζει την ομοιόμορφη εφαρ- μογή του δικαίου της Ένωσης. Οι γνωμοδοτικές του αρμοδιότητες αφορούσαν το συμ- βατό των σχεδίων διεθνών συμφωνιών με το δίκαιο της ΕΕ. Αν και το Δικαστήριο υιοθε- 1092. Σύμφωνα με το άρθρο 254, παράγραφος 6, ΣΛΕΕ «εάν δεν ορίζει άλλως ο Οργανισμός του Δικαστη- ρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι διατάξεις των Συνθηκών σχετικά με το Δικαστήριο εφαρμόζονται και για το Γενικό Δικαστήριο». 1093. Άρθρο 344 ΣΛΕΕ.