ΔΙΚΑΙΟ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ

XIII Αντί προλόγου Το δίκαιο της ιθαγένειας δεν αποτελεί και τόσο συχνά αντικείμενο επιστη- μονικής μελέτης – ως προς το θέμα αυτό φαίνεται να προέχει η ενημέρω- ση του νομικού κοινού για λόγους πρακτικής φύσεως και μόνον. Η κατά- σταση αυτή είναι, ωστόσο, προβληματική, τόσο εν γένει όσο και προκειμέ- νου ειδικώς για την Ελλάδα. Λαμβανομένων υπ’ όψη των ιδιαιτέρως σημα- ντικών συνεπειών της ιθαγένειας σε όλους τους τομείς του δικαίου, αρχής γενομένης από το δημόσιο δίκαιο και τα πολιτικά δικαιώματα που απορρέ- ουν από την «κατοχή» της ελληνικής ιθαγένειας, καθίσταται σαφές ότι η ενασχόληση με το θέμα αυτό αποτελεί καθήκον, νομικού αλλά και πολιτι- κού χαρακτήρα. Πέραν τούτου, είναι προφανές, ακόμη και για τους μη νομικούς, ότι η υπο- χώρηση του κράτους-έθνους και η επικράτηση της παγκοσμιοποιήσεως θέ- τουν το δίκαιο της ιθαγένειας προ νέων προκλήσεων. Τα ζητήματα που ανα- κύπτουν ενόψει των εξελίξεων αυτών έχουν μεν σαφή πολιτικό χαρακτή- ρα, δεν θα πρέπει, ωστόσο, να αντιμετωπίζονται υπό ιστορικό-πολιτικό πρί- σμα και μόνον. Μία ανάλογη (μονομερής, κατά την άποψή μας) αντιμετώπι- ση, κινδυνεύει να αποτελέσει ένα (νομιμοφανές) άλλοθι για την υιοθέτη- ση αυθαιρέτων, ενδεχομένως, λύσεων και περιορισμού, εν τέλει, και αυτού του πολιτικού διαλόγου. Η ιθαγένεια, όπως και κάθε άλλο θέμα που άπτε- ται του δημοσίου βίου της κάθε χώρας, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο του κράτους δικαίου, με σεβασμό των αρχών που το συγκροτούν και το εγγυώνται. Υπό την έννοια αυτή, ο ρόλος της νομικής επιστήμης εί- ναι ή πρέπει να είναι ιδιαιτέρως σημαντικός. Η σχετική συζήτηση δεν είναι, όπως συχνά αναφέρεται, ένα μέσο διατηρήσεως του νομικού κατεστημέ- νου αλλά εγγύηση σεβασμού των αρχών αυτών. Το παρόν πόνημα σκοπό έχει, κατά πρώτο λόγο, την κατά συστηματικό τρό- πο έκθεση του θετικού δικαίου της ελληνικής ιθαγένειας. Συγχρόνως, η σχετική ανάπτυξη περιλαμβάνει έκθεση ορισμένων βασικών στοιχείων του δικαίου της ιθαγένειας εν γένει, με άλλα λόγια, μία εισαγωγή στην προ- βληματική του συγκεκριμένου τμήματος της ελληνικής εννόμου τάξεως, αναφορά των πηγών του δικαίου της ιθαγένειας, οι οποίες πλέον δεν εξα- ντλούνται στις εσωτερικού δικαίου πηγές αλλά περιλαμβάνουν και λύσεις