ΔΙΚΑΙΟ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ

XIV  του δημοσίου διεθνούς δικαίου καθώς και του ενωσιακού δικαίου, αλλά και των αποτελεσμάτων της ελληνικής ιθαγένειας. Τα ανωτέρω συνοδεύονται από μία συγκριτικού δικαίου αναφορά, και ακρι- βέστερα από την εισαγωγή στο δίκαιο της ιθαγένειας των Η.Π.Α. ∆εδομέ- νης της ιδιομορφίας του αμερικανικού δικαιϊκού συστήματος, η σχετική αναφορά κρίθηκε χρήσιμη, προκειμένου να καταστεί σαφέστερη η ταυτό- τητα του ελληνικού δικαίου της ιθαγένειας. Το παρόν εγχείρημα φιλοδοξεί να έχει και ένα παιδευτικό χαρακτήρα, ως προς το σημείο δε αυτό ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλονται στον καθηγητή κ. Χ. Παμπούκη, ο οποίος, υπό την ιδιότητά του ως ∆ιευθυντού του Τομέα ∆ιεθνών Σπουδών της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, πρότεινε να περιληφθεί το δίκαιο της ιθαγένειας στα μαθήματα που διδάσκονται στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού του Ιδιωτι- κού ∆ιεθνούς ∆ικαίου και του ∆ικαίου των ∆ιεθνών Συναλλαγών. Μπορεί, έτσι, να ελπίζει κανείς ότι η ελληνική ιθαγένεια θα αντιμετωπίζεται από το σύνολο του νομικού κόσμου, όλο και περισσότερο με γνώση, συστηματικό- τητα και οξυδέρκεια, στάση απολύτως αναγκαία στην παρούσα ιστορική συ- γκυρία, στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα. Το βιβλίο αυτό αφιερώνεται στην μνήμη του Fridtjof Nansen, που υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες της προστασίας των προσφύγων και ειδικότερα (και) των Ελλήνων προσφύγων. Με τη δημιουργία των διαβατηρίων Νάνσεν, ενός ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από πενήντα δύο χώρες, δόθηκε νομική υπόσταση σε ένα εκατομμύριο απάτριδες συχνά πρόσφυγες από την Ρωσία μετά την επικράτηση του σοβιετικού καθεστώτος. Αν και το έγγρα- φο αυτό δεν υποκαθιστούσε την ιθαγένεια, εξασφάλισε, ωστόσο, στους κατό- χους του πολλά από τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτή. Η διεθνής αλλά και εθνική δράση του Nansen κατέδειξε ότι η ιθαγένεια, αν κατ’ αρχήν κρι- τήριο διακρίσεως μεταξύ ημεδαπών και αλλοδαπών, αποτελεί πάντως μέσο προστασίας των ανθρώπων, που όμως δεν είναι πάντοτε και τόσο αυτονόητο. Πολλές ευχαριστίες οφείλονται στους συνεργάτες του εγχειρήματος αυτού αλλά και στη Νομική Βιβλιοθήκη και τον κ. Παπαθωμά για την επιμελημένη έκ- δοση. Κάθε αμέλεια βαρύνει ωστόσο την υπογράφουσα. Ιδιαίτερες ευχαριστί- ες οφείλονται, τέλος, στην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου καθηγήτρια κα Ισμήνη Κριάρη για την πολύτιμη επιστημονική και ηθική συμπαράσταση. Ιούλιος 2019 Χρυσαφώ Τσούκα Αναπλ. Καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ