ΟΙ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΑΙΡΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 2018 - 2019

10 Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο της ανώνυμης εταιρίας: Νέο δίκαιο ή νέος «2190»; μπορεί να είναι χρήσιμη προκειμένου να απλοποιείται η άσκηση της εταιρικής διοί- κησης. Γ. Ευθύνη του δ.σ. 1. Η ανάδειξη του βουλητικού στοιχείου εμφανίζεται και σε μια άλλη αναμόρφωση του δικαίου της α.ε., που αφορά την ευθύνη της εταιρικής διοίκησης. Οι διατάξεις του Ν 2190 στο θέμα αυτό επιδιώκουν τη διασφάλιση της άσκησης των αξιώσεων αποζημίωσης της εταιρείας, ώστε οι σχετικές δίκες να μην απόκεινται στην ελεύ- θερη βούληση της εταιρικής διοίκησης ή της πλειοψηφίας, αλλά να προωθούνται σχεδόν αυτόματα, χωρίς έρευνα σκοπιμότητας, χωρίς δηλ. να τίθεται ερώτημα, αν η άσκηση της αξίωσης είναι ή όχι προς το συμφέρον της εταιρείας. Κατά τον ΚΝ 2190/1920 η εταιρεία είναι υποχρεωμένη να ασκήσει τις αξιώσεις της, αν το ζητή- σει η πλειοψηφία ή μειοψηφία του 1/10 ή αν η ζημία οφείλεται σε δόλο του δ.σ. Άρα προαιρετική είναι η άσκηση της αξίωσης μόνο στην περίπτωση όπου η ζημία οφείλεται σε αμέλεια, χωρίς να έχει ζητηθεί αυτό ούτε από την πλειοψηφία ούτε από τη μειοψηφία του 1/10. Είναι όμως ζήτημα αν το σύστημα αυτό είναι το καλύτερο. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η άσκηση αξιώσεων της εταιρείας κατά μελών του δ.σ. μπορεί να προκαλέ- σει ζημία στην εταιρία, σπατάλη εταιρικών πόρων και χρόνου, αρνητική δημοσι- ότητα ή πτώση της αξίας ή της τιμής της μετοχής, και αποτελεί συχνά ματαιοπο- νία, αφού σε πολλές περιπτώσεις το μέλος του δ.σ., τουλάχιστον αν δεν έχει αντί- στοιχη ασφαλιστική κάλυψη, θα αδυνατεί να καταβάλει εξ ιδίων την επιδικαζό- μενη αποζημίωση. Αντί λοιπόν η εταιρεία να επιδίδεται σε δίκη χωρίς προοπτικές και αντί, όπως μπορεί να συμβεί, σκοπός να είναι η εκδίκηση, η κύρωση ή ο φόβος του λεγόμενου «κουκουλώματος» ή της απιστίας, σκοπιμότερο είναι η υπόθεση να διέρχεται από κάποιο φίλτρο, ώστε να γίνονται εκείνες οι δίκες, που υπηρετούν πράγματι το εταιρικό συμφέρον. Υπόδειγμα εδώ είναι το αμερικανικό δίκαιο, όπου τα λεγόμενα «litigation panels», αποτελούμενα από ανεξάρτητα μέλη του δ.σ. ή πρόσωπα διοριζόμενα από το δικαστήριο, εξετάζουν τις αγωγές πριν ασκηθούν και ενδεχομένως παρεμποδίζουν την άσκησή τους, αν κρίνουν ότι δεν υπηρετούν «the best interests of the corporation» (MBCA § 7.44) 7 . 2. Ο νέος νόμος έκανε ορισμένα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, αφήνοντας την εταιρία να έχει κάποιο λόγο στην άσκηση των αξιώσεων. Αν την άσκηση των αξιώσεων ζητήσει η πλειοψηφία, οι αξιώσεις πρέπει να ασκηθούν άνευ άλλου (άρ- θρο 104 § 4). Αν όμως δεν την ζητεί η πλειοψηφία, η άσκηση των αξιώσεων λαμβά- νει χώρα από το δ.σ. με στάθμιση του εταιρικού συμφέροντος (άρθρο 103). Και αν την άσκηση ζητήσει η μειοψηφία του 1/20 (όχι πλέον του 1/10), και η αξίωση δεν ασκείται, το ζήτημα κρίνεται από το δικαστήριο, που θα διορίσει ειδικό εκπρόσω- 7. Βλ. Perakis , General Report, εις: Rights of minority shareholders, XVIth Congress of the International Academy of Comparative Law, Bruylant 2004, σ. 56.