ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ XV της νομολογίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων, τις γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβου- λίου του Κράτους και τις απόψεις της θεωρίας. Το πλαίσιο της διοικητικής οργάνωσης του Αγίου Όρους, ο τρόπος ανάδειξης των αρ- μόδιων οργάνων και λήψης των αποφάσεων, καθώς και η απονομή της δικαιοσύνης σε συνδυασμό με τον αυστηρώς οριοθετημένο τρόπο άσκησης κρατικής και πνευματικής εποπτείας από τις οικείες πολιτικές και εκκλησιαστικές αρχές αναλύονται εκτενώς σε επιμέρους ενότητες του πρώτου κεφαλαίου αποσκοπώντας στην ευχερέστερη διασα- φήνιση και επεξήγηση του υφιστάμενου αγιορειτικού status quo. β) Το Δεύτερο κεφάλαιο υπό τον τίτλο «Ιστορική διαμόρφωση και τίτλοι ιδιοκτησίας της ακίνητης περιουσίας των μονών του ΑγίουΌρους» αρχικά διαπραγματεύεται τις θεσμικές απαρχές της Μοναστικής Πολιτείας δίνοντας έμφαση στην ιστορική ανάπτυξη του φαι- νομένου του μοναχισμού και ακολούθως στη διαμόρφωση της μοναστηριακής περιου- σίας διαμέσου των επιμέρους ιστορικών περιόδων μέχρι τελικά την εγκαθίδρυση του υφιστάμενου σήμερα καθεστώτος στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Σε επιμέρους ενότητες αναλύεται το γαιοκτητικό καθεστώς και η νομική ισχύς των τίτ- λων ιδιοκτησίας κατά τη βυζαντινή και οθωμανική περίοδο και στη συνέχεια περιγρά- φεται η ισχύουσα νομοθεσία, κύρια παράμετρος της οποίας αποτελεί ο θεσμός του αναπαλλοτρίωτου της αγιορειτικής περιουσίας και οι συνεπακόλουθες πρακτικές εφαρ- μογές αυτού. Ιδιαίτερη έμφαση, λόγω της πλούσιας νομολογιακής παραγωγής, δίδεται στην κληρο- νομική διαδοχή των αγιορειτών μοναχών, οι ειδικότερες εκφάνσεις και υποδιαιρέσεις των επιμέρους περιπτώσεων συνιστούν βάση γόνιμου και μόνιμου προβληματισμού και μελέτης. Το δεύτερο κεφάλαιο ολοκληρώνεται με την επεξεργασία του φλέγοντος «μετοχιακού» ζητήματος των Μονών, που ήδη επί έναν αιώνα εξακολουθεί να ταλανίζει την αγιορει- τική κοινότητα, αποτελώντας πηγή διενέξεων με την Ελληνική Πολιτεία, που ασφαλώς οφείλει να αναγνωρίσει εμπράκτως την καίρια συνεισφορά του αγιορειτικού μοναχι- σμού στα χρόνια που ακολούθησαν την μικρασιατική καταστροφή με την εγκατάστα- ση των προσφύγων κυρίως στην Βόρεια Ελλάδα και την επακόλουθη αγροτική αποκα- τάστασή τους. γ) Το Τρίτο κεφάλαιο φέρει τον τίτλο «Μελέτη Υποθέσεων» και καταλαμβάνει το μεγα- λύτερο μέρος του έργου, αποτελώντας ίσως και το πιο ενδιαφέρον. Συνιστά πρακτική αξιοποίηση και εφαρμογή των όσων αναλυτικά εκτέθηκαν και περιγράφηκαν στα προ- ηγούμενα δύο κεφάλαια. Μέσα από την αναλυτική καταγραφή και μελέτη είτε δημοσι- ευθέντων στο νομικό τύπο δικαστικών αποφάσεων, είτε αδημοσίευτου πρωτογενούς δικαστικού υλικού παρουσιάζονται και προσεγγίζονται κριτικά σημαντικές υποθέσεις (ενδεικτικά υποθέσεις Μονής Βατοπεδίου, Μονής Εσφιγμένου κλπ.), που προκάλεσαν ισχυρές και μακροχρόνιες δικαστικές αντιπαραθέσεις, μερικές από τις οποίες απασχό- λησαν επί μακρόν την ελληνική κοινή γνώμη και ασφαλώς το νομικό κόσμο και σε κάθε

RkJQdWJsaXNoZXIy NDg3NjE=