ΟΙ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΔΙΚΟΦΑΝΟΥΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 1.2. Ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής και η νομοθετική και νομολογιακή του εξέλιξη Κατά το ισχύον δίκαιο, ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της άσκησης ενδικοφανούς προ- σφυγής θεμελιώνεται στο άρθρο 45 παρ. 2 του Π.Δ. 18/1989 για τις ακυρωτικές δια- φορές και στο άρθρο 63 παρ. 3 του ΚΔΔ για τις διαφορές ουσίας, ενώ, ειδικά για τις φορολογικές διαφορές, μνεία γίνεται στο άρθρο 63 παρ. 8 εδ. γ΄ του ΚΦΔ 16 . Με τις συ- γκεκριμένες διατάξεις προβλέπεται ότι, αν ο διοικούμενος δεν ασκήσει παραδεκτώς την προβλεπόμενη ενδικοφανή προσφυγή, εφόσον βέβαια έχει ενημερωθεί για την υποχρέωσή του αυτή από τη Διοίκηση, το Δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάσει κατ’ου- σίαν το ασκηθέν ενώπιόν του ένδικο βοήθημα. Αυτό που πρέπει να παρατηρηθεί ευθύς εξαρχής σχετικά με τις εν λόγωδιατάξεις είναι η απορρέουσα αντιφατικότητά τους. Έτσι, ενώ από τη μία προβλέπουν ως προϋπόθε- ση άσκησης του ενδίκου βοηθήματος την προηγούμενη υποβολή της ενδικοφανούς προσφυγής, με ποινή μάλιστα απαραδέκτου, γεγονός που υποδεικνύει την αυξημέ- νη σημασία που δίνεται στις επιτελούμενες απ’ αυτήν λειτουργίες, από την άλλη, σε περίπτωση παράλειψης ενημέρωσης από τη Διοίκηση για την πρόβλεψη της ενδικο- φανούς προσφυγής, δεν αναβιώνει η υποχρέωση υποβολής της, αλλά αντιθέτως επι- τρέπεται η απευθείας άσκηση του ενδίκου βοηθήματος, παρακάμπτοντας έτσι τον υποχρεωτικό χαρακτήρα της ενδικοφανούς διαδικασίας και τις λειτουργίες που αυτή επιτελεί 17 . Πρέπει δε να σημειωθεί ότι τούτος ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της ενδικοφανούς προσφυγής δεν ήταν πάντοτε δεδομένος. Αντιθέτως, αποτέλεσε το απόσταγμα μα- κροχρόνιας νομολογιακής και νομοθετικής διεργασίας. Πιο συγκεκριμένα, οι συνέπει- ες της ενδικοφανούς προσφυγής επί του δικαιώματος ασκήσεως ενδίκου βοηθήμα- τος μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε τρείς χρονικά επάλληλες φάσεις: α) η άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής είναι ανεξάρτητη από το δικαίωμα ασκήσεως ενδίκου βοηθήματος, β) η ασκηθείσα ενδικοφανής προσφυγή αποτελεί κώλυμα για την άσκη- ση του ενδίκου βοηθήματος και γ) η άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής είναι υπο- χρεωτική για την άσκηση του ενδίκου βοηθήματος 18 . Αρχικώς, με το άρθρο 46 του ιδρυτικού νόμου του Συμβουλίου της Επικρατείας (Ν. 3713/1928), πριν την τροποποίησή του από το Ν.Δ. 3830/1958, προβλέφθηκε ότι: «η αίτησις ακυρώσεως χωρεί μόνον κατά των εκτελεστών πράξεων των Διοικητικών Αρχών και των διοίκησιν ασκούντων νομικών προσώπων των μη υποκείμενων εις έτερον ένδικον 16. Σύμφωνα με το άρθρο 63 παρ. 8 εδ. γ΄ του ΚΦΔ: «Προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια απευθείας κατά οποιασδήποτε πράξης που εξέδωσε η Φορολογική Διοίκηση είναι απαράδεκτη». 17. Βλ. Σ. Κυβέλου , Η ενδικοφανής προσφυγή, οπ. π., σελ. 241. 18. Βλ. Δ. Κοντόγιωργα-Θεοχαροπούλου , Η άσκησις της ενδικοφανούς προσφυγής ως προϋπόθεσις του παραδεκτού της αιτήσεως ακυρώσεως ενώπιον του ΣτΕ, οπ. π., σελ. 34.