ΟΙ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΔΙΚΟΦΑΝΟΥΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗΣ

Η ενδικοφανής προσφυγή (63 ΚΦΔ) ως προϋπόθεση του παραδεκτού του ενδίκου βοηθήματος 11 1.3. Συνταγματικότητα της υποχρεωτικής άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής Η υποχρέωση τήρησης της ενδικοφανούς διαδικασίας ως προϋπόθεσης του παραδε- κτού του ενδίκου βοηθήματος εγείρει ζητήματα συμβατότητας αφενός με το κατοχυ- ρωμένο στο άρθρο 20 παρ. 1 Σ. δικαίωμα δικαστικής προστασίας και αφετέρου, ειδικά ως προς τις ακυρωτικές διαφορές, με την επίσης συνταγματικώς κατοχυρωμένη στο άρθρο 95 παρ. 1 αίτηση ακυρώσεως. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ. 1 Σ.: «Καθένας έχει δικαίωμαστην πα- ροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια και μπορεί νααναπτύξει σ’ αυτά τις απόψεις του για τα δικαιώματα ή τα συμφέροντά του, όπως νόμος ορίζει» . Η ανωτέρω συνταγμα- τική διάταξη δεν περιλαμβάνει επιφύλαξη υπέρ του νόμου, η δε φράση «όπως νόμος ορίζει» έχει την έννοια ότι ο συνταγματικός νομοθέτης αναθέτει στον κοινό νομοθέτη την ρύθμιση του τρόπου και της εν γένει διαδικασίας παροχής δικαστικής προστασί- ας, χωρίς όμως η ανάθεση αυτή να συνεπάγεται και την παροχή εξουσίας προς το νο- μοθετικό όργανο για τη θέσπιση περιορισμών που προσβάλλουν τον πυρήνα του δι- καιώματος. Υπό τα δεδομένα αυτά, η νομοθετική καθιέρωση ενός ελαχίστου ορίου διαδικαστικών προϋποθέσεων δικαστικής προστασίας καθίσταται απαραίτητη για τη διασφάλιση της λειτουργικότητας της Δικαιοσύνης και την απονομή της μέσα σε σχε- τικά εύλογο χρονικό διάστημα 29 . Πλην, όμως, οι προϋποθέσεις αυτές για να είναι ανε- κτές 30 πρέπει, σύμφωνα με την ΣτΕ Ολ 1619/2012, αφενός μεν να συνάπτονται και να είναι ανάλογες με τη λειτουργία των Δικαστηρίων και την ανάγκη αποτελεσματικής απονομής της δικαιοσύνης αφετέρου δε να μην υπερβαίνουν τα όρια εκείνα, πέραν των οποίων θα συνεπέφεραν την κατάλυση του δικαιώματος δικαστικής προστασίας. Τα επιχειρήματα που διατυπώνονται υπέρ της συνταγματικότητας της υποχρεωτικής άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής συνοψίζονται στα εξής: 29. Βλ. Ολ. Παπαδοπούλου , Η ενδικοφανής προσφυγή ως προϋπόθεση του παραδεκτού (από την ΣτΕ 3596/71 στην ΣτΕ 2892/93), ΤοΣ, 1994, σελ. 644, Χ. Δετσαρίδη , Ζητήματα συνταγματικότητας των διατάξεων του Ν. 3900/2010 που ρυθμίζουν τις φορολογικές διαφορές, ΕφημΔΔ, 2011, σελ. 409, του ιδίου , Η καταβολή ποσοστού 50% του ποσού εκκρεμοδικίας και το αναλογικό παράβολο ως όροι του παραδεκτού για την εκδίκαση φορολογικών εφέσεων, ΔΦΝ, 2012, τεύχος 1494, σελ. 1043. 30. Βλ. Α. Μάνεση , Συνταγματικά Δικαιώματα, Α΄ Ατομικές Ελευθερίες, εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσ- σαλονίκη, Δ΄ έκδοση, σελ. 76-77, όπου αναφέρεται ότι οι προϋποθέσεις άσκησης των ενδίκων βο- ηθημάτων, στο βαθμό που αποτελούν περιορισμό των ατομικών ελευθεριών, πρέπει: α) να έχουν αντικειμενικό και απρόσωπο χαρακτήρα, β) να δικαιολογούνται από τη διπλή νομική υπόσταση της συνταγματικής διάταξης του άρθρου 20 παρ. 1 Σ., αφενός ως δημόσιου δημοσιονομικού δικαι- ώματος και αφετέρου ως θεμελιώδους εγγύησης για την οργάνωση και λειτουργία της Δικαιοσύ- νης, γ) να ανταποκρίνονται στον ειδικότερο σκοπό για τον οποίον θεσπίζονται και να μην υπερβαί- νουν το εύλογο μέτρο, δ) να μην αναιρούν την ουσία του δικαιώματος, το οποίο συμβαίνει, όταν η άσκησή του υποβάλλεται σε απόλυτες απαγορεύσεις ή δυσχεραίνεται υπέρμετρα, ε) να ερμηνεύ- ονται στενά.