ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ

Προδιάθεση και Οριοθέτηση 3 καταγόταν από βασιλικό γένος, δωροδόκησε και τους 5 εφόρους οι οποίοι και τον κατέστησαν βασιλέα καίτοι υπήρχαν απόγονοι από τον βασιλικό οίκο των Ευρυποντιδών: «Λυκούργος δους εκάστω των Εφόρων τάλαντον, Ηρακλέους απόγονος και βασιλεύς εγεγόνει της Σπάρτης» γράφει ο Πολύβιος 6 , ενώ και τα μέλη της Γερουσίας της Σπάρτης φαίνεται ότι ενίοτε διαχειρίζονταν τα κοινά προς δικό τους όφελος και σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος: «Φαίνονται δε (οι Γέροντες) και καταδωροδοκούμενοι και καταχαριζόμενοι πολλά των κοι- νών» 7 . Τέλος, ούτε οι πλέον σεβαστοί πολιτικο – θρησκευτικοί θεσμοί της ελληνι- κής αρχαιότητας φαίνεται ότι ήταν άτρωτοι στη δωροδοκία, αφού ακόμα και η Πυθία, της οποία το κύρος θεωρείτο αναμφισβήτητο και το όνομά της συ- νοδευόταν από χαρακτηρισμούς όπως «γενναία το ήθος», «αγνή και καθαρεύ- ουσα δια βίου», αναφέρεται ότι είχε δεχθεί δώρα προκειμένου να εκφέρει κα- τευθυνόμενους «χρησμούς». Αναφέρεται έτσι ότι περί τα τέλη του 6ου αι. π.χ., οι Αλκμαιωνίδες (διακεκριμένη οικογένεια από την οποία κατάγονταν ο Περι- κλής και ο Αλκιβιάδης) δωροδοκούσαν την Πυθία και ελάμβαναν ευνοϊκούς χρη- σμούς («Ανέπειθον την Πυθίην χρήμασι» γράφει ο Ηρόδοτος 8 . Στις αρχές του 5ου αιώνα ξέσπασε το μέγα σκάνδαλο του μαντείου των Δελφών: Ο βασιλιάς της Σπάρτης Κλεομένης δωροδόκησε την Πυθία Περίαλλαν ή Περίαλλον και έλαβε χρησμό ο οποίος επέβαλε την εκθρόνιση του συμβασιλέως και πολιτι- κού του αντιπάλου Δημάρατου. Όταν η δωροδοκία αποκαλύφθηκε, η Περίαλ- λα απηλλάγη των καθηκόντων της «επαύσθη της τιμής» 9 . Ιστορικά βεβαιωμέ- νο είναι τέλος ότι ο αυτοκράτορας Νέρων έδωσε στην Πυθία 100.000 δραχμές για να λάβει ευνοϊκό χρησμό: «Νέρων τη Πυθία δέκα μυριάδας έδωκεν, ότι τινά κατά γνώμην αυτού εθέσπισεν» 10 . Κατά την αθηναϊκή νομοθεσία, το αδίκημα της δωροδοκίας τελούσε εκείνος που λάμβανε από άλλον, με οποιοδήποτε τρόπο ή μέθοδο, χρήματα ή άλλα δώρα για να προβεί σε νόμιμη ή παράνομη πράξη ή παράλειψη, από την οποία προέκυ- πτε ή μπορούσε να προκύψει βλάβη στα συμφέροντα της Πολιτείας ή του λαού ή ακόμα σε βάρος ενός ή περισσότερων πολιτών, ενώ συνεργός θεωρούνταν κι αυτός που πρόσφερε τα δώρα, καθώς επίσης κι αυτός που διαμεσολαβούσε για να προσφερθούν τέτοια, σε τρίτο πρόσωπο. Δράστης της δωροδοκίας ήταν 6. Ιστορίαι Δ΄, 35,14. 7. Αριστοτέλους, Πολιτικά, Β΄ 1371α,3. 8. Ιστορία V,63. 9. Ηροδότου VI,66, Παυσανίου, Λακωνικά, ΙΙΙ,4,3 επ. 10. Κάσσιου Δίωνος, Ρωμαϊκή Ιστορία, 43,12,14. Για τις ανωτέρω αναφορές σε περιστατικά δωροδοκίας και ακόμα περισσότερες, βλ. Τηλ. Φιλιππίδου και Μ. Τσαντέ-Φιλιππίδου, «Η δίκη περί όνου σκιάς», ό.π.