ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ

Εισαγωγικό Κεφάλαιο σεις ή ανθρώπων του τύπου και παράλληλα ενδεχομένως το ισοδύναμο δωρο- δοκιών επιστρέφεται με την μορφή χορηγιών ή εισφορών. Η διαφθορά αναπτύσσεται ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει με την εξουσία. Όσο συσ- σωρεύεται η εξουσία έρχεται και ο πειρασμός της χρησιμοποίησης των δημο- σίων αξιωμάτων για την απόκτηση αθέμιτων και ανήθικων πλεονεκτημάτων. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω η ιστορία βρίθει παραδειγμάτων πολιτικών ηγετών ή ομάδων που απέκτησαν και διατήρησαν τα αξιώματά τους μετερχόμε- νοι διεφθαρμένων μέσων και μεθόδων. Η εμπειρικώς αποδεδειγμένη αυτή πρα- κτική συμπυκνώνεται στην αποφθεγματική ρήση του λόρδου Acton « Η εξουσία τείνει να διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα» 19 . Βέβαια δεν μπορεί να γίνει λόγος για μοιρολατρική αποδοχή των συνεπειών της διαφθοράς. Η ιστορία έχει επίσης αποδείξει ότι η κοινωνία δύναται να συρ- ρικνώσει και να αναχαιτίσει την διαφθορά χωρίς βέβαια να είναι εφικτό να την εξαλείψει ένα του τρεπτού και ασθενούς του ανθρώπινου χαρακτήρα. Ανά τους αιώνες οι νόμοι και οι θρησκευτικοί κανόνες (λ.χ οι 10 εντολές) συνιστούν ση- μαντικούς κώδικες συμπεριφοράς που καθορίζουν την αποδεκτή ή/και τη μη αποδεκτή από την κοινωνία επίσημη συμπεριφορά 20 . Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτές οι σχολές σκέψης απαιτούν μόνο τα καλλίτερα άτομα της κοινωνίας να αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα, να είναι ενάρετοι, ακέραιοι και αξιόπιστοι στο μέγιστο βαθμό ώστε να αποτελούν πρότυπα βίου που εμπνέουν 21 . Δυστυχώς όμως οι πολιτικοί σχηματισμοί σπανίως χρησιμοποι- ούν αυτά τα πρότυπα για την επιλογή των επικεφαλής των 22 . Σε μια δημοκρατία, η απειλή της διαφθοράς είναι πάντοτε δυνητικά παρούσα σε ανώτατο επίπεδο. Οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι μπορούν πάντοτε να πωλούν σε κάποια τιμή την επιρροή τους εις βάρος του κοινού καλού εφόσον υπάρχουν πά- ντοτε ιδιωτικά συμφέροντα πρόθυμα να πληρώσουν το αντίτιμο. Για παράδειγ- μα στις ΗΠΑ διαπιστώνεται 23 ότι η αντίληψη του δημοσίου συμφέροντος έχει απολέσει μεγάλο μέρος της σημασίας της. Πώς όμως αντιδρούν οι δυτικές κοινωνίες σε αυτή την κατάσταση προσπαθώ- ντας να την ανασχέσουν; Ο E. Kant ανέπτυξε εκείνη την προσέγγιση της δεοντο- λογίας η οποία είναι η πλέον διαδεδομένη στη Δύση. Όσοι αναμορφώνουν τη 19.  P.S.R Payne, The Corrupt Society: From Ancient Greece to Present –Day America 1975,179. 20.  G.E. Gaidenm, O.P. Dwivedi & J. Jabbra , Where Corruption Lives, 2001,52. 21.  G.E. Gaidenm, ό.π., 60. 22.  Th. Lynch, D. & C.E. Lynch, Διαφθορά, δημοκρατία και η δεοντολογία της αρετής. ό.π., 101. 23.  Th. Lynch, D. & C.E. Lynch, ‘Appleby, Democratic Morality, and a Wordwide Public Administration Code of Ethics’, στο P. L.S. Reddy, J. Singh & R.K. Tiwari (επιμ.) Democracy, Governance and Globalization: Essays in Honor of Paul H. Appleby, 2004, 73 επ.