ΕΘΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ

Προδιάθεση και Οριοθέτηση 9 δεοντολογία νομιμοποιούν δεοντολογικές αρχές και τις αποκαλούν νόμους και διοικητικούς κανόνες. Παραλλήλως, δημιουργούν κυβερνητικές διοικητικές μονάδες και υπηρεσίες προκειμένου να επιτευχτεί η επιβολή αυτών των κανό- νων. Σταδιακά, οι νόμοι και οι κανόνες πολλαπλασιάζονται και απαιτούν ερμη- νεία καθώς τυπικά είναι αξιοσημείωτα λεπτομερείς. Επιπλέον δεν είναι προ- σιτοί στο ευρύ κοινό. Έτσι η κοινωνία έχει ανάγκη από ειδικούς επαγγελματίες ώστε να τους ερμηνεύσουν 24 . Η νομική κατοχύρωση των δεοντολογικών αυτών κανόνων εγκαθιδρύει μόνο ένα minimum για την ηθική συμπεριφορά. Δεν δημιουργεί την επιδίωξη εκλέ- πτυνσης των δεοντολογικών κανόνων ούτε ενθαρρύνει τους κοινωνούς να γί- νουν καλλίτεροι. Αντιθέτως θέτει μία βάση ελάχιστης συμπεριφοράς η οποία στην καλλίτερη των περιπτώσεων είναι μερικώς επιτυχής παράλληλα όμως η εισαγωγή ολοένα περισσοτέρων εξαιρέσεων καθιστούν διάτρητο το αρχικό πρότυπο. Η ικανοποίηση όμως με το ελάχιστο ηθικό παρονομαστή διαπιστώνε- ται ότι δεν ευνοεί την ηθική ανύψωση. 25 Αναπόδραστα τίθεται το ερώτημα: σε μία δυτική δημοκρατία όπως είναι και η ελληνική άλλωστε, υπάρχει λύση στα δεοντολογικά προβλήματα όπως η δι- αφθορά; Η απάντηση δεν είναι ούτε εύκολη ούτε απλή. Δεν γίνεται επίσης να είναι μονοσήμαντη για ένα τόσο διαφιλονικούμενο ζήτημα. Δεν φιλοδοξούμε συνεπώς να απαντήσουμε. Απλώς σταχυολογούμε σε αυτό το εισαγωγικό κεφά- λαιο σκέψεις και θεωρήσεις που μας απασχόλησαν και κινητοποίησαν την γρα- φίδα μας ώστε να ασχοληθούμε με το θέμα της διαφάνειας το οποίο συγκεκρι- μενοποιήθηκε σε παρουσίαση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Ως μία απάντηση στο παραπάνω τιθέμενο ερώτημα μια μερίδα της θεωρίας προτείνει 26 μια άλλη προσέγγιση στην κανονιστική δεοντολογία πέρα της καντιανής και μόνο. Ένα τέ- τοιο δεοντολογικό σύστημα οφείλει να έχει τρία στάδια. Η ίδρυση ενός δεοντολογικού ελάχιστου ορίου είναι το πρώτο βήμα ιδίως για τους στοχαστές του πρώτου και του δεύτερου σταδίου ηθικής ανάπτυξης του Kohlberg. Οι θιασώτες του πρώτου αυτού σταδίου ενεργούν ηθικά μόνον υπό τον φόβο τιμωρίας μέσω της χρήσης νομιμοποιημένων δεοντολογικών κανό- νων οι οποίοι εμπεριέχουν την απειλή της κύρωσης 27 . 24.  Th. Lynch, D. & C.E. Lynch, Διαφθορά, δημοκρατία και η δεοντολογία της αρετής. ό.π., 104. 25.  R. J.Devettere, Introduction to Virtue Ethics: Insights of the Ancient Greeks, 1998,102 επ. 26.  Th. Lynch, D. & C.E. Lynch, Διαφθορά, δημοκρατία και η δεοντολογία της αρετής. ό.π., 106. 27.  L. Kohlberg, ‘Moral Stages and Moralization: The Cognitive Developmental Approach’ στο Th. Lockona (επιμ.), Moral Development and Behavior: Theory, Research and Social Issues, 1976, 69.