ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ & ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

39 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η νομική φύση του κόστους εκπλήρωσης των ΥΓΟΣ: Μεταξύ θεμιτής αντισταθμιστικής παροχής και απαγορευμένης κρατικής ενίσχυσης Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), εγκα- θιδρύεται εσωτερική αγορά, στο πλαίσιο της οποίας η Ένωση εργάζεται με γνώμο- να την «κοινωνική οικονομία της αγοράς με υψηλό βαθμό ανταγωνιστικότητας». Εξάλλου, στο άρθρο 3 παρ. 3 της ΣΛΕΕ επισημαίνεται η αναγκαιότητα των κανόνων του ανταγωνισμού για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, γεγονός που εξηγεί και την αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης για τη θέσπισή τους. Τέλος, στο Πρωτόκολλο Αριθ. 27 της ΣΛΕΕ, σχετικά με την εσωτερική αγορά και τον ανταγω- νισμό, η Ένωση λαμβάνει μέτρα που εξασφαλίζουν ότι δεν στρεβλώνεται ο αντα- γωνισμός στην εσωτερική αγορά. Σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις του πρωτο- γενούς ευρωπαϊκού δικαίου, η εμπέδωση και διατήρηση ενός συστήματος ελεύ- θερου και ανόθευτου ανταγωνισμού στα πλαίσια της ενιαίας εσωτερικής αγοράς αποτελεί θεμελιώδη στόχο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και βασική προγραμ- ματική αρχή. Από ορολογική άποψη, ο ανταγωνισμός προϋποθέτει την ύπαρξη περισσότερων της μίας επιχειρήσεων που διεκδικούν μία θέση υπεροχής στην αγορά. Συνεπώς, αποστολή του δικαίου του ανταγωνισμού είναι «η διατήρηση του επιχειρηματικού πλουραλισμού, διά μέσου της προστασίας της οικονομικής ελευθερίας των επιχει- ρήσεων», έτσι ώστε ο καταναλωτής να έχει την ευχέρεια επιλογής μεταξύ περισ- σότερων προσφορών 148 . Στο πεδίο του ευρωπαϊκού δικαίου, ο στόχος του ελεύθερου και ανόθευτου αντα- γωνισμού 149 υλοποιείται με τις διατάξεις των άρθρων 101 έως 109 της ΣΛΕΕ που, μαζί με τα εκδοθέντα κατ’ εξουσιοδότηση των ανωτέρω διατάξεων νομοθετήμα- τα του παραγώγου δικαίου, συγκροτούν το ευρωπαϊκό δίκαιο του ανταγωνισμού. Εξάλλου, οι διατάξεις της Συνθήκης περί ανταγωνισμού διαιρούνται σε δύο κατη- γορίες: αφενός μεν στις διατάξεις που εφαρμόζονται έναντι των επιχειρήσεων (άρθρα 101 έως 106 της ΣΛΕΕ) και σε αυτές που εφαρμόζονται έναντι των κρατών μελών (άρθρα 107 έως 109 της ΣΛΕΕ). Όσον αφορά την πρώτη κατηγορία, με την επιφύλαξη των οριζομένων στην παρ. 3 του άρθρου 101, η παρ. 1 του άρθρου αυ- 148.  Τζουγανάτος ∆. «Το αντικείμενο προστασίας του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνι- σμού» σε: ∆ίκαιο του Ελεύθερου Ανταγωνισμού, όπ.π. υποσημ. 8, §1, σελ. 5. 149.  Τζουγανάτος ∆., «Προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού στην ΕΕ: τι και πώς προστα- τεύεται» σε: Τιμητικό Τόμο Ν. Ρόκα, Νομική Βιβλιοθήκη, 2012, σελ. 1120 έπ.