ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 4 λοτε είναι χρήσιμη 6 και άλλοτε επιζήμια 7 . Κάτι το οποίο επιβεβαιώνει και ο Noam Chomsky ο οποίος υποστηρίζει ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν είναι ούτε δη- μοκρατική, ούτε ολοκληρωτική: « οι άνθρωποι μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν είτε για να αναπτύξουν τη δημοκρατία ή να δώσουν τροφή στον ολοκληρωτισμό» 8 . Η σύγχρονη τεχνολογία χρησιμεύει τόσο για την τέλεση εγκληματικών ενεργει- ών, όσο και για την πρόληψη και καταστολή τους. Στην πρώτη περίπτωση βλέπου- με να δημιουργούνται νέες μορφές εγκλημάτων, όπως το σχετικά πρόσφατο ηλε- κτρονικό έγκλημα με τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή (computer crimes), περι- κλείοντας μια ποικιλία παράνομων δραστηριοτήτων, μερικές από τις οποίες είναι το σπάσιμο των κωδικών και η «εισβολή» στα αρχεία άλλων υπολογιστών (το ονο- μαζόμενο hacking), η αποστολή «ιών» στο λογισμικό άλλων υπολογιστών, η απά- τη μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή, οι πλαστογραφήσεις, το ξέπλυμα μαύρου χρή- ματος (computer fraud), οι διακεκριμένες κλοπές και διάφορες άλλες μορφές κυ- βερνοεγκλήματος (cybercrimes) 9 . Η τεχνολογία επηρεάζει, επίσης, τον τρόπο με τον οποίο διαπράττονται κάποια από τα παραδοσιακά εγκλήματα. Το διαδίκτυο, για παράδειγμα, προσφέρει το κα- τάλληλο περιβάλλον μέσα στο οποίο ορισμένες κατηγορίες παραδοσιακής εγκλη- ματικής δράσης, όπως η παιδική πορνογραφία, η υπεξαίρεση, η κατασκοπεία κ.ά., αποκτούν νέα μορφή και τρόπο διάπραξης 10 . Εντούτοις, αυτό που θα μας απασχο- λήσει στο παρόν κεφάλαιο είναι η μελέτη της τεχνολογίας της επιτήρησης , όταν τίθεται στην υπηρεσία της σύγχρονης αντεγκληματικής πολιτικής 11 . Για τον Lyon μετά τα τρομοκρατικά χτυπήματα της 11 ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ κά- ποιες μορφές επιτήρησης συνέχισαν να υφίστανται, ενώ παράλληλα, κάποιες και- νούριες (κυρίως τεχνικής φύσεως) έκαναν την εμφάνισή τους. Στην ουσία πρό- κειται για το ίδιο συνεχές όπου την «κοινωνία της πληροφορίας» (‘information society’) έχει διαδεχτεί το «κράτος της επιτήρησης» (‘surveillance state’) και το οποίο έχει, τελικά, διαδεχτεί η «κοινωνία της επιτήρησης» (‘surveillance society’) 12 6.  Κάποια είδη τεχνοεπιτήρησης, για παράδειγμα, παρουσιάζουν και κάποια θετικά αποτελέ- σματα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της εγκατάστασης κλειστών κυκλωμάτων παρα- κολούθησης στα αστυνομικά τμήματα. Κάτι τέτοιο μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά ωφέ- λιμο κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, το οποίο μπορεί να εγγυηθεί τη διαφάνεια της όλης διαδικασίας και τη δίκαιη μεταχείριση των κρατουμένων, Lyon 2001β: 2. 7.  Sewell & Barker 2001: 183 και των ιδίων 2007: 354. 8.  Χάϊδου 2003: 97. 9.  Αναφορικά με τις διάφορες μορφές ηλεκτρονικού και διαδικτυακού εγκλήματος που υπάρ- χουν, βλ. μεταξύ άλλων Wagner 2002, Moitra 2003: 1-44, Katyal 2003: 2261-2289, Doyle & D’Ovidio 2004, Jewkes 2007, Higgins & Wolfe 2009. Και στα ελληνικά Νούσκαλη 2003: 178- 190 και Φαραντούρη 2003: 191-196. 10.  Clarke 2004: 55. 11.  Για μία πολύ σύντομη παρουσίαση του θέματος, βλ. Μπακιρλή 2011: 775-787. 12.  Ως «κοινωνία της επιτήρησης» , όπως αναφέρει ο συγγραφέας, ορίζεται η κοινωνία της οποίας η οργάνωση, δομή και λειτουργία βασίζεται στη χρήση τεχνικών μέσων επιτήρη- σης της καθημερινής ζωής των πολιτών, Lyon 2007α: 4.