ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ 5 ή η «τηλεματική κοινωνία» (‘telematic society’) 13 , στην οποία ο έλεγχος των πολι- τών 14 ασκείται από απόσταση με τη βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας 15 . Ο Gary Marx, τον οποίο επικαλείται ο Lyon, παραλλήλισε το 1985 την «κοινωνία της επι- τήρησης» με την «οργουελιανή πραγματικότητα» στην οποία «διαμέσου της πληρο- φοριακής τεχνολογίας καταρρέει και το τελευταίο ανάχωμα απέναντι στον ολοκλη- ρωτικό επίσημο κοινωνικό έλεγχο» 16 . Η παγκοσμιοποιημένη χρήση των νέων επιτηρητικών τεχνολογιών έχει επιφέρει σημαντικές ανακατατάξεις στον κοινωνικό έλεγχο στο βαθμό που τον αποεδαφι- κοποιούν τόσο τοπικά, όσο και χρονικά, εφόσον η πληροφορία διακινείται παντού και πάντα 17 . Ακόμη, διαμέσου της επιτήρησης τα κράτη διαφυλάττουν την εδαφι- κή τους κυριαρχία χρησιμοποιώντας τη είτε για να ελέγξουν την πρόσβαση στα σύνορά τους, είτε για να διατηρήσουν την πολιτική καθεστηκυία τάξη και να απο- τρέψουν πιθανές «ανεπιθύμητες» ενέργειες που θα δρούσαν αποσταθεροποιητι- κά για το εκάστοτε πολιτικό σύστημα στο εσωτερικό τους. Κάτι τέτοιο ονομάζε- ται «πολιτική γεωγραφία της επιτήρησης» 18 . Η έννοια της επιτήρησης είναι κεντρικής σημασίας στην προσπάθεια κατανόη- σης της σύγχρονης διακυβέρνησης της ασφάλειας 19 και παρά τις διαφορετικές ερμηνευτικές απόπειρες από θεωρητικούς των κοινωνικών επιστημών, όπως των Dandeker, Giddens και Foucault, φαίνεται να υπάρχει ένα κοινό σημείο σύγκλι- σης, το οποίο αποδίδει στην επιτήρηση δύο βασικά χαρακτηριστικά: πρώτον , την επίβλεψη των κινήσεων και της συμπεριφοράς των άλλων, και δεύτερον , τη συ- γκέντρωση, φύλαξη, ταξινόμηση και επεξεργασία των πληροφοριών και των προ- σωπικών τους δεδομένων. Υπό ευρεία έννοια επιτήρηση σημαίνει να «κοιτάς πα- ντού» 20 . 13.  Ετυμολογικά προέρχεται από την ελληνική λέξη «τηλε» που σηματοδοτεί την «απόστα- ση» (στον τρόπο με τον οποίο ασκείται ο σύγχρονος κοινωνικός έλεγχος εν προκειμένω), Bogard 1996: 9. 14.  Τους οποίους ο Lyon ονομάζει «κυβερνο-πολίτες» (‘cyber-citizens’), Lyon 2009: 47, 90, 134 και του ιδίου 2010: 37-38. Ο συγγραφέας αναφέρει ότι « κυβερνούμαστε διαμέσου της ηλε- κτρονικής ταυτοποίησης των προσωπικών μας στοιχείων σε τέτοιο βαθμό, που κανείς ερ- γαζόμενος δεν έχει πρόσβαση στο γραφείο του χωρίς να επιδείξει την «έξυπνη» κάρτα του (‘smart» card), κανείς επιβάτης δεν ταξιδεύει αν δεν κατέχει το βιομετρικό διαβατήριο και κανείς ασθενής δεν νοσηλεύεται αν δεν επιδείξει την ηλεκτρονική κάρτα υγείας του» , Lyon 2011: 348. 15.  Lyon 2001α: 15-16, του ιδίου 2003α: 65, 94, του ιδίου 2003β: 21 και του ιδίου 2004: 139. 16.  Lyon 2007α: 4. 17.  Froment 2006: 43-51. 18.  Koskela 2000: 245. 19.  Βλ. Μπακιρλή 2018. 20.  Gill 2006: 27, Lyon 2001α: 2, Ball & Webster 2003: 1, Haggerty & Ericson 2006: 3, Bloss 2007: 209.