ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 10 ακή κράτηση στη φυλακή, παίρνοντας τη μορφή της κατ’ οίκον ηλεκτρονικής επι- τήρησης, και τέλος, - η καταγραφή του αδικήματος, του δράστη και του στόχου . Μέσω των εξελιγμέ- νων συσκευών παρακολούθησης ήχου και κίνησης, όπως κλειστών κυκλωμάτων τηλεόρασης, ραντάρ, συστημάτων γεωεντοπισμού, και άλλων τεχνικών μέσων, καθίσταται δυνατή η καταγραφή των στοιχείων της παράβασης (δηλ. πότε, που και από ποιόν) τη χρονική στιγμή που διαπράττεται. Αξίζει να σημειωθεί στο σημείο αυτό, πως με τη νέα τεχνολογία δεν έχει αυξη- θεί μόνο η επιτηρητική δύναμη των διωκτικών αρχών και των επίσημων φορέ- ων ελέγχου του εγκλήματος, αλλά και αυτή των απλών πολιτών, οι οποίοι τη χρη- σιμοποιούν για να προφυλαχθούν απέναντι σε πιθανές παραβιάσεις 49 . Μέσω φο- ρητών ηλεκτρονικών συσκευών (π.χ. κάμερες, κινητά τηλέφωνα) οι πολίτες μπο- ρούν να παρατηρούν και εν τέλει να καταγγέλλουν στην αστυνομία πιθανά ύποπτα περιστατικά, να καταγράφουν άλλους συμπολίτες τους ή ακόμη και αυτούς που τους επιτηρούν. Για παράδειγμα υπάρχουν περιπτώσεις που οι πελάτες φωτογρα- φίζουν τους ιδιοκτήτες ενός καταστήματος, επιβάτες ταξί που φωτογραφίζουν τους οδηγούς, πολίτες που καταγράφουν τους αστυνομικούς που τους σταματούν για έλεγχο στον δρόμο, κ.ο.κ.. Πρόκειται για μία νέα κοινωνική πρακτική, η οποία ασκείται σαν μια μορφή αντίστασης στην «άνωθεν» επιτήρηση, την οποία ο Steve Mann (1998) ονομάζει ‘sousveillance’ 50 . Η νομιμότητα, τα όρια χρήσης και οι τε- χνικές της συγκεκριμένης πρακτικής θέτουν σημαντικούς προβληματισμούς, οι οποίοι όμως δεν είναι δυνατό να αναλυθούν περαιτέρω εδώ, εφόσον ξεφεύγουν από το αντικείμενο της παρούσας μελέτης. Η κρατική επιτήρηση δεν περιορίζεται μόνο στον ποινικό τομέα για τη διαχείριση της εγκληματικότητας, αλλά επεκτείνεται και σε άλλα πεδία, όπως της υγείας (ηλεκτρονική παρακολούθηση μέσω σύγχρονων συσκευών της υγείας των ασθε- νών), της εκπαίδευσης (ηλεκτρονική παρακολούθηση μέσω βιομετρικών εφαρ- μογών και «έξυπνων» καρτών των δραστηριοτήτων των μαθητών), της εργασίας (ηλεκτρονική παρακολούθηση μέσω καμερών για την εργασιακή απόδοση και πα- ραγωγικότητα των εργαζομένων), της καθημερινής επικοινωνίας (ηλεκτρονική παρακολούθηση μέσω υπολογιστών της τηλεφωνικής και διαδικτυακής επικοι- νωνίας των πολιτών), κ.λπ. 51 . Παρομοίως, η Zedner (2009) περιγράφει, όπως αναφέρουν οι Bethan Loftus και Benjamin Goold (2012), την ύπαρξη μιας «προ-εγκληματικής» κοινωνίας, δηλ. μιας κοινωνίας που αντιδρά πριν να συμβεί το γεγονός (εννοεί το έγκλημα), στην ο- 49.  Marx 2007α: 50. 50.  Ο όρος ‘surveillance’ προέρχεται από τις γαλλικές λέξεις ‘veiller’ που σημαίνει κοιτάζω, πα- ρακολουθώ, παρατηρώ, προσέχω και ‘sur’ που σημαίνει «πάνω». ∆ηλ. παρακολουθώ από πάνω, Gilliom 2008: 321, Lyon 2007στ: 13. Αντιθέτως, ‘sousveillance’ σημαίνει να παρακο- λουθείς από κάτω (sous). Για τη νέα αυτή μορφή επιτήρησης, βλ. εκτενώς Mann 1998: 93-102, καθώς επίσης, Mann et al. 2003: 331-355. 51.  Ball &Wood 2006: 4-5.