ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 12 Η διάκριση των πολιτών σε εθνικόφρονες και μη ήταν καίριας σημασίας σε κάθε συναλλαγή με το κράτος, με αυτούς που ανήκαν στη δεύτερη κατηγορία να υπο- χρεούνται να ακολουθήσουν μία διαδικασία «αποχρωματισμού» (μέσω της υπο- γραφής της δήλωσης μετανοίας ) σε περίπτωση που ήθελαν να απαλλαγούν από το «κομμουνιστικό στίγμα», ούτως ώστε να μπορούν να εργασθούν στον δημόσιο τομέα, να αποκτήσουν διαβατήριο για να ταξιδέψουν, να μεταναστεύσουν, να σπου- δάσουν ή να λάβουν οποιαδήποτε κοινωνική παροχή από την πολιτεία. Ακόμη και στην περίπτωση πολιτών οι οποίοι δεν είχαν χαρακτηρισθεί ούτε εθνικόφρονες, ούτε αριστεροί, απαιτούνταν πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων , αν ήθελαν να προβούν στην έκδοση διαβατηρίου, διπλώματος οδήγησης, άδειας άσκησης επαγγέλματος και λοιπών επίσημων εγγράφων, καθώς και στην περίπτωση που επιθυμούσαν να εργασθούν στη δημόσια διοίκηση ή να σπουδάσουν σε κάποιο δη- μόσιο πανεπιστήμιο 56 . Η δεύτερη χρονολογική περίοδος ξεκινά από την εγκαθίδρυση της κοινοβουλευ- τικής δημοκρατίας το 1974 έως και την άνοδο του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος (ΠΑΣΟΚ) στην εξουσία το 1981, όπου η πολιτική επιτήρηση συνέχισε να υφίσταται ως «απομεινάρι» του προηγούμενου καθεστώτος. Κατά το διάστημα αυτό, η επιτήρηση που ασκούνταν ήταν πιο ήπια και λιγότερο καταπιεστική από αυτήν της προηγούμενης περιόδου και επικεντρωνόταν στην παρακολούθηση των δράσεων των νεότευκτων τότε αριστερών κινημάτων, όπως του Κομμουνι- στικού Κόμματος Ελλάδος (παρά και τη νομιμοποίηση του ως κοινοβουλευτικού πολιτικού κόμματος) 57 . Η τρίτη περίοδος, σύμφωνα με τον συγγραφέα, ξεκινά από το 1981 και διαρκεί έως και το 1996 με την εναλλαγή στην εξουσία άλλοτε της κεντροαριστερής κυ- βέρνησης του ΠΑΣΟΚ και άλλοτε της δεξιάς κυβέρνησης της Νέας ∆ημοκρατί- ας. Η δημόσια επιτήρηση συνέχιζε να είναι πολιτικά προσανατολισμένη, ενώ ήταν βασισμένη σε μικροκομματικά κίνητρα, παίρνοντας τη μορφή των μυστικών ηχο- γραφήσεων και τηλεφωνικών υποκλοπών των αντίπαλων πολιτικών αρχηγών 58 . Τέλος, η τέταρτη περίοδος, η οποία επιδεικνύει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην παρούσα μελέτη, ξεκινά από το 1996 με την πλήρη ένταξη της χώρας μας στην ΕΕ και την υπογραφή της Συμφωνίας Σένγκεν, και διαρκεί έως και σήμερα, αφού έχει προηγηθεί η διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, ζητήματα τα οποία θα θιγούν σε επόμενες ενότητες του παρόντος κεφαλαίου. Η «νέα» επιτήρηση είναι εμφανώς λιγότερο καταπιεστική σε σχέση με την παραδοσιακή «αντικομ- μουνιστική» επιτήρηση των προηγούμενων ετών, ενώ τα σύγχρονα ΜΜΕ συνέβα- λαν καθοριστικά στην περαιτέρω εξέλιξή της. Ακόμη, είναι σαφώς πιο διευρυμέ- νη, αφού συνοδεύεται από την εκτεταμένη συλλογή και φύλαξη των προσωπικών δεδομένων μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού (ανεξαρτήτως πολιτικής ιδεολο- γίας) και πραγματοποιείται ηλεκτρονικά με τη βοήθεια εξελιγμένων πληροφο- 56.  Samatas 2004: 17-37 και του ιδίου 2005: 182-183. 57.  Samatas 2004: 39-46 και του ιδίου 2005: 184. 58.  Samatas 2004: 47-70 και του ιδίου 2005: 184.