ΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

1 ΚEΦAΛAIO A΄ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ TOY EPΓATIKOY ΔIKAIOY § 1. ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ TOY EPΓATIKOY ΔIKAIOY 1. Το εργατικό δίκαιο ως ιδιαίτερος κλάδος δικαίου Η εργασία ως αντικείμενο του δικαίου στα πρώτα χρόνια του νομικού φιλελευ- θερισμού ρυθμίσθηκε μέσα από το θεσμό της μίσθωσης υπηρεσιών (location operarum) ή από αυτόν της μίσθωσης έργου (locatio – conduction operis). 1 Η ερ- γασία δεν εθεωρείτο τότε παρά ως ένα εμπόρευμα, όπως κάθε άλλο, το οποίο μπορούσε να εκμισθωθεί σε ένα τρίτο στο πλαίσιο της ελευθερίας των ισότιμων συναλλασσομένων 2 . Το δίκαιο γενικότερα καθοριζόταν, σε αυτά τα πρώτα χρόνια, από μια ατομικιστι- κή αντίληψη των συμβατικών σχέσεων, απέναντι στην οποία προτάθηκε από το εργατικό δίκαιο μια άλλη, που στηρίζεται στη διαπίστωση της οικονομικής εξάρ- τησης και της συλλογικής δράσης. Πάνω στο μοντέλο αυτό δημιουργούνται πλέ- ον ειδικοί νομικοί κανόνες, ειδικές αρχές και μάλιστα ειδικές ερμηνευτικές μέθο- δοι, με τονισμό της αυτονομίας του 3 . A. Η ιδιαιτερότητα του εργατικού δικαίου Το εργατικό δίκαιο, μέσα από μια μακρά πορεία, αναδεικνύεται ως το ειδικό δί- καιο της προστασίας , στηριζόμενο στο γεγονός ότι κατά την παροχή εργασίας εμπλέκεται σε σημαντικό βαθμό η πρoσωπικότητα του εργαζομένου. Με τον τρό- πο αυτό, δημιουργείται μια νέα αντίληψη της συμβάσεως εργασίας, η οποία απο- μακρύνεται από τους παραδοσιακούς όρους του αστικού δικαίου 4 . Κυρίαρχο στοιχείο της σύμβασης εργασίας είναι η ανισότητα των συναλλασσο- μένων μερών τόσο από κοινωνική, όσο, κυρίως, από οικονομική άποψη. Ο ερ- γαζόμενος βρίσκεται σε ασθενή διαπραγματευτική θέση , αφού συνάπτει τη σύμβαση εργασίας από βιοτική ανάγκη, προκειμένου δηλαδή να εξασφαλίσει την 1. A. Supiot, Critique du droit du travail, 1994,14 και 45 επ. 2. A. Perulli, Diritto del lavoro e diritti dei cοntratti, R.I.D.L. 2007, 429. 3. P. Durand, Le particularisme du droit du travail, Dr. Soc. 1945, 298 επ. 4. Για τη σχέση αστικού και εργατικού δικαίου βλ. Κ. Παπαδημητρίου, Σχέση Αστικού και Ερ- γατικού Δικαίου. Η οπτική του εργατολόγου σε Κ. Παπαδημητρίου-Γ. Καρύμπαλη-Τσίπτσιου, Το εργατικό δίκαιο και το αστικό Δίκαιο σε ανοικτό διάλογο, ΝΒ , 2019, 31 επ. Μ. Σταθόπου- λου, Σχέση Αστικού και Εργατικού Δικαίου. Η οπτική του αστικολόγου σε Κ. Παπαδημητρί- ου- Γ. Καρύμπαλη-Τσίπτσιου, Το εργατικό δίκαιο και το αστικό Δίκαιο σε ανοικτό διάλογο, ΝΒ , 2019, 7 επ.