ΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚEΦAΛAIO A΄ 10 δεν αποκλείεται, θα πρέπει να μην είναι αυθαίρετη και να αιτιολογείται συγκε- κριμένα με βάση τις νέες συνθήκες 1 . Η κανονιστική εμβέλεια του δικαιώματος στην εργασία εκδηλώνεται, επίσης, με τη θεμελίωση περιορισμών άλλων, επίσης άξιων προστασίας, συνταγματικών δικαιωμάτων . Η νομοθετική παρέμβαση με στόχο την υλοποίηση του δικαιώμα- τος στην απασχόληση «νομιμοποιείται», ακόμη και αν συνεπάγεται συγκεκριμέ- νους περιορισμούς της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας. Το δικαίωμα στην εργα- σία λειτουργεί ως αντίπαλο δικαίωμα απέναντι στην επιχειρηματική δράση του επιχειρηματία και το δικαίωμα ιδιοκτησίας του, όταν είναι ιδιοκτήτης των ακινή- των που χρησιμοποιούνται για την επιχειρηματική δράση 2 . Πολλές εκδηλώσεις του δικαιώματος εργασίας, υπό την εκδοχή, αυτή θεωρού- νται προστατευτέες, όπως η αξίωση του εργαζομένου να απασχολείται πραγμα- τικά, η αξίωση του εργαζομένου να απασχολείται υπό συνθήκες υγείας και ασφά- λειας, η αξίωση για ομαλή εξέλιξη της εργασιακής σχέσεως, η αξίωση για το σεβασμό της προσωπικότητάς του κατά την εκτέλεση της εργασίας του, η αξίω- ση για ένα αξιοπρεπή κατώτατο μισθό και η αξίωση για ίση μεταχείριση 3 . Επίσης διασφαλίζεται η αναγνώριση συμμετοχικών δικαιωμάτων του προσωπικού στη λειτουργία της επιχείρησης 4 . Δικαιολογούνται παρεμβάσεις στην αγορά εργασί- ας, ακόμη και με τη μορφή μειώσεως του χρόνου εργασίας 5 . Η εν λόγω συνταγ- ματική διάταξη προσφέρει, λοιπόν, τη νομική-συνταγματική βάση για τη διασφά- λιση των συμφερόντων των εργαζομένων απέναντι στην εργοδοτική εξουσία και τα στενά συμφέροντα της επιχείρησης 6 . Βεβαίως, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θί- γεται ο πυρήνας της επιχειρηματικής ελευθερίας. β) Η ελευθερία εργασίας Η ελευθερία εργασίας, με τη θετική μορφή της, δηλαδή τη δυνατότητα του ατό- μου να επιλέγει , όπως και να μεταβάλλει το είδος, τον τρόπο, τον τόπο και το χρόνο ασκήσεως κάποιου επαγγέλματος, κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 παρ. 1 Σ ως θεμελιώδης έκφραση της προσωπικότητάς του. Εξ ίσου, όμως, σημαντική είναι και η ελευθερία της εργασίας με την αρνητική της μορφή, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 22 παρ. 4 Σ. Η ελευθερία αυτή σημαί- 1. ΕφΑθ 3888/1994, ΕλΔικ 1996, 415. Δ. Τσάτσου, Συνταγματικό Δίκαιο, τ. Γ’, Θεμελιώδη δι- καιώματα, 1988, 210. 2. Για τη λειτουργία του δικαιώματος ιδιοκτησίας και της επιχειρηματικής ελευθερίας σε σχέ- ση με τη χρησιμοποίηση μισθωτής εργασίας βλ. Κουκιάδη, ό.π., 37. Β. Δούκα, Μεταβίβαση επιχείρησης, 1997, 243. 3. Ν. Γεωργιάδου, Η αρχή της ίσης μεταχείρισης των εργαζομένων, 2002, 21 επ. 4. Γ. Λεβέντη, ό.π., σ. 157. Α. Καζάκου, Τα θεμέλια του συλλογικού εργατικού δικαίου σε Το Εργατικό Δίκαιο στην πράξη, 1998, 50-51. 5. Βλ. γαλλικό Conseil constitutionnel, απόφαση της 13ης Ιανουαρίου 2000, J.O. 20.1.2000, 992. X. Prétot, Le Conseil constitutionnel et les trente-cinq heures. Quelques principes et bien des approximations, Dr.Soc. 2000, σ. 257 επ. 6. Κουκιάδη, ό.π., 44 επ.