ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ & ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η νομική φύση του κόστους εκπλήρωσης των ΥΓΟΣ 41 Τα συνθετικά στοιχεία της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης εμπεριέχονται στο άρ- θρο 107 παρ. 1 της ΣΛΕΕ, το οποίο ορίζει ότι: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απει- λούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσω- τερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλ- λαγές, εκτός αν οι Συνθήκες ορίζουν άλλως.». Το άρθρο αυτό δεν περιέχει διατύ- πωση ενός συγκεκριμένου, εξαντλητικού νομικού ορισμού της έννοιας της κρατι- κής ενίσχυσης, αλλά απαριθμεί τα συγκεκριμένα στοιχεία που το κρινόμενο μέτρο πρέπει να συγκεντρώνει προκειμένου να υπαχθεί στο πεδίο εφαρμογής αυτού του άρθρου. Όπως έχει παρατηρηθεί 154 , πρόκειται για μία ηθελημένη νομοτεχνική επι- λογή με σκοπό να παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα ελέγχου των κρα- τικών ενισχύσεων, καθώς μία αυστηρή οριοθέτηση της έννοιας της κρατικής ενί- σχυσης θα μπορούσε να οδηγήσει στην πράξη σε έναν αντιβαίνοντα, στο πνεύμα και τον σκοπό της διάταξης της Συνθήκης, περιορισμό του ελέγχου της Επιτροπής. Ειδικότερα, τα συνθετικά στοιχεία της έννοιας της κρατικής ενίσχυσης είναι τα εξής: α. Η χορήγηση οικονομικού πλεονεκτήματος, β. η προνομιακή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων ή κλάδων παραγωγής (επιλεκτικότητα), γ. η χρηματοδό- τηση του πλεονεκτήματος να γίνεται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους και να είναι καταλογιστέα στο κράτος, δ. η χορήγηση του πλεονεκτήματος να νοθεύει ή να απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και ε. να επηρεάζει το διενωσιακό εμπό- ριο. Από αυτές τις πέντε σωρευτικές προϋποθέσεις που ερμηνεύονται διασταλτι- κά τόσο από την Επιτροπή όσο και από το ∆ικαστήριο, καθιστώντας την έννοια της κρατικής ενίσχυσης διαρκώς εξελισσόμενη, οι δύο πρώτες αφορούν τη φύση του μέτρου (1), η τρίτη αφορά την προέλευση του μέτρου (2) και οι δύο τελευταίες τα αποτελέσματά του (3). Εξάλλου, πρέπει να επισημανθεί ότι, οι κανόνες για τις κρα- τικές ενισχύσεις εφαρμόζονται όταν ο δικαιούχος του μέτρου που πληροί τις προ- αναφερθείσες προϋποθέσεις, είναι «επιχείρηση» κατά την έννοια του ευρωπαϊκού δικαίου του ανταγωνισμού 155 . 1. Κριτήρια συνδεόμενα με τη φύση του μέτρου Προκειμένου ένα μέτρο να υπαχθεί στην έννοια της κρατικής ενίσχυσης, πρέπει με αυτό να χορηγείται οικονομικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, χωρίς την καταβο- λή ανάλογου οικονομικού ανταλλάγματος ή αντιπαροχής, κατ’ απόκλιση της αρχής του ιδιώτη επενδυτή (α), λήπτης δε αυτού του πλεονεκτήματος πρέπει να είναι συγκεκριμένη επιχείρηση ή κλάδος παραγωγής (β). 154.  Ibid, σελ. 3. 155.  Βλ. «Εισαγωγή», Κεφ. Α.1. του παρόντος.