ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ & ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η νομική φύση του κόστους εκπλήρωσης των ΥΓΟΣ 47 οποίους υπόκεινται, λαμβανομένου υπόψη του επιδιωκόμενου με τα εν λόγω μέ- τρα σκοπού. Χαρακτηριστική περίπτωση εφαρμογής του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή και σε φορολογικά μέτρα που, εκ πρώτης όψεως, θα έλεγε κανείς ότι εμπίπτουν στην άσκηση της δημόσιας εξουσίας, είναι η υπόθεση EDF 184 . H EDF είναι δημόσια επι- χείρηση παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, έχει συστα- θεί με νόμο και στο κεφάλαιό της μετέχει το γαλλικό ∆ημόσιο. Η Επιτροπή, με την προσβαλλόμενη απόφασή της έκρινε ότι η χορήγηση φοροαπαλλαγής προς την επιχείρηση, μέσω σχετικής νομοθετικής διάταξης, συνιστά απαγορευμένη κρατι- κή ενίσχυση, ενώ απέκλεισε την εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή αναφέ- ροντας ότι, εν προκειμένω, το γαλλικό δημόσιο έδρασε στα πλαίσια άσκησης της δημόσιας εξουσίας του, όπως κατεξοχήν είναι η άσκηση της φορολογικής πολιτι- κής. Οι γαλλικές αρχές αντέτειναν ότι, η αρχή αυτή θα έπρεπε να εφαρμοστεί επει- δή πρόκειται για επένδυση του γαλλικού δημοσίου, μέσω της συμμετοχής του στο κεφάλαιο της επιχείρησης, το ύψος δε, των χορηγούμενων κεφαλαίων ισοδυνα- μεί με το ποσό της φοροαπαλλαγής. Το επιχείρημα αυτό τελικώς έγινε δεκτό από το Γενικό ∆ικαστήριο και, κατ’ αναίρεση, από το ∆ικαστήριο που ανέδειξαν όχι τη μορφή του κρατικού μέτρου αλλά τον σκοπό και τα αποτελέσματά του, καταλήγο- ντας στην ακύρωση της απόφασης της Επιτροπής. Συγκεκριμένα, εφόσον σκοπός της νομοθετικής διάταξης που χορήγησε την φοροαπαλλαγή ήταν η ανακεφαλαιο- ποίηση της EDF, μέσω της συμμετοχής του δημοσίου στο κεφάλαιό της, η Επιτρο- πή θα έπρεπε, κατ’ εφαρμογή της αρχής του ιδιώτη επενδυτή, να εξακριβώσει εάν, υπό παρεμφερείς συνθήκες, ένας ιδιώτης επενδυτής θα μπορούσε να προβεί σε αύξηση κεφαλαίου ανάλογης σπουδαιότητας και, ως εκ τούτου, αν τα κεφάλαια χο- ρηγήθηκαν από το ∆ημόσιο υπό συνθήκες οι οποίες αντιστοιχούν στους συνήθεις όρους της αγοράς και να μην εμμείνει στη μορφή με την οποία παρενέβη το ∆ημό- σιο (φορολογική φύση της απαίτησης του ∆ημοσίου και προσφυγή στον νόμο) για να αποκλείσει την ανωτέρω αρχή. Με την απόφαση αυτή, φαίνεται να δημιουργείται μία λεπτή και, εν τέλει, ορθή διά- κριση μεταξύ των «υποχρεώσεων του κράτους ως φορέα άσκησης δημόσιας εξου- σίας» αφενός και «της ρυθμιστικής εξουσίας του κράτους» αφετέρου 185 . Συγκεκρι- μένα, η άσκηση της ρυθμιστικής εξουσίας του κράτους, που κατεξοχήν εκφράζεται με την νομοθετική πρωτοβουλία, δεν δημιουργεί αμάχητο τεκμήριο ότι ασκείται δημόσια εξουσία (imperium). Εκείνο που θα πρέπει να διερευνάται είναι ο σκοπός του θεσπιζόμενου μέτρου καθώς και εάν με το μέτρο αυτό το κράτος ενεργεί ως ιδιώτης ή ως φορέας άσκησης της δημόσιας εξουσίας. Όταν, δηλαδή, το κράτος, προκειμένου να συμμετάσχει στο κεφάλαιο μίας επιχείρησης, αφενός προσφεύγει 184.  Γ∆ της 15ης ∆εκεμβρίου 2009, Τ-156/04, EDF, Συλλ. ΙΙ-4503, σκ. 221-234 και 246-251 και ∆ικαστήριο της 5ης Ιουνίου 2012, C-124/10 P, EDF, Ψηφ. Συλλ. ECLI:EU:C:2012: 318, σκ. 79-93. 185.  Kοhler Μ. «New Trends Concerning the Application of the Private Investor Test. The EDF- judgment of the General Court and its Consequences», EstAL 1/2011, σελ. 21 (29).