ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ & ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ & ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 48 στον νόμο, αφετέρου χορηγεί τα κεφάλαια μέσω θέσπισης φοροαπαλλαγών, δεν ασκεί δημόσια εξουσία αλλά χρησιμοποιεί τα μέσα που έχει στη διάθεσή του για την εκπλήρωση ενός ιδιωτικού σκοπού. Συνεπώς, μπορεί να εφαρμοστεί η αρχή του ιδιώτη επενδυτή και να εξεταστεί εάν ένας ιδιώτης επενδυτής θα προέβαι- νε σε ανάλογου ποσού επένδυση υπό παρεμφερείς, από χρηματοοικονομικής άπο- ψης, προοπτικές αποδοτικότητας, χωρίς να ασκεί επιρροή η μορφή με την οποία πραγματοποιείται η εν λόγω επένδυση, π.χ. με άμεση εισφορά κεφαλαίου, με με- τατροπή οφειλών σε κεφάλαιο ή με πόρους προερχόμενους, είτε από φορολογία είτε από δανεισμό εκ μέρους του ∆ημοσίου. Έχοντας αποσαφηνίσει τις περιστάσεις υπό τις οποίες προσφεύγουμε στην αρχή του ιδιώτη επενδυτή, σειρά έχει η εξέταση των επιμέρους παραμέτρων εφαρμο- γής της. Ειδικότερα, η απάντηση στο ερώτημα, κατά πόσον ένας ιδιώτης επενδυ- τής θα χορηγούσε το συγκεκριμένο πλεονέκτημα σε συνθήκες αγοράς εξαρτάται καταρχήν από την οικονομική θέση της δικαιούχου επιχείρησης 186 . Η εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση της επιχείρησης συνηγορεί στον χαρακτηρισμό του μέτρου ως κρατικής ενίσχυσης. Αρχικά, μάλιστα, η Επιτροπή επεδείκνυε ση- μαντική προσήλωση στο ζήτημα της οικονομικής θέσης της ωφελούμενης επιχεί- ρησης, ώστε να περιορίζει κατ’ ουσίαν τον έλεγχο, βάσει του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή, μόνον στις περιπτώσεις της ανασυγκρότησης προβληματικών επιχειρή- σεων και γενικά επιχειρήσεων με αρνητική απόδοση. Αντίθετα, στις περιπτώσεις ενίσχυσης επιχειρήσεων που παρουσίζαν κέρδη, κατά κανόνα, δεχόταν ότι το κρι- τήριο αυτό πληρούται άνευ ετέρου με το σκεπτικό ότι, η χρηματοδότηση κερδο- φόρων επιχειρήσεων συνιστά επιχεριηματική συμπεριφορά που προσιδιάζει και σε έναν ιδιώτη επενδυτή. Σταδιακά, όμως, η προσέγγιση της Επιτροπής μετεστράφη δεχόμενη τον έλεγχο εφαρμογής του κριτηρίου και σε επιχειρήσεις που παρουσίαζαν κέρδη 187 . Η εφαρ- μογή του κριτηρίου σε κερδοφόρες επιχειρήσεις επιβεβαιώθηκε πλήρως από τη νομολογία του Πρωτοδικείου 188 , το οποίο δέχθηκε ότι το ζήτημα της κερδοφορί- ας της ωφελούμενης επιχείρησης δεν είναι αφ’ εαυτού καθοριστικής σημασίας για τη διατύπωση δικανικής κρίσης αναφορικά με το εάν, το κρατικό μέτρο οδηγεί σε χορήγηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Με την εφαρμογή του κριτηρίου του ιδιώτη επενδυτή και στις περιπτώσεις αποδοτικών επιχειρήσεων που ωφελού- νται από το δημόσιο ταμείο, προσδίδεται αποφασιστική σημασία στα ωφελήματα που το ίδιο το κράτος αποσκοπεί να έχει από την κεφαλαιακή παρέμβαση. Ωστό- σο, το ζήτημα της ωφέλειας του κράτους από τη διάθεση συγκεκριμένων πόρων 186.  Καραγιάννης Β., όπ.π. υποσημ. 141, παρ. 40 και 41. 187.  Απόφαση της Επιτροπής 98/365/ΕΚ της 1ης.10.1997 σχετικά με τις ενισχύσεις που χο- ρήγησε η Γαλλία στην SMFI-Chronopost, EE L 164 της 9ης.6.1998, σελ. 37, στην οποία η Επιτροπή εξέτασε την εφαρμογή του κριτηρίου παρά το γεγονός ότι η ωφελούμενη επι- χείρηση παρουσίαζε λογιστικά οφέλη. 188.  ΠΕΚ της 6ης Μαρτίου 2003, Τ-228/99 και Τ-233/99 (συνεκδ.), Westdeutsche Landesbank Girozentrale και Land Nordrhein-Westfalen κατά Επιτροπής, Συλλ. II-435, σκ. 208.