ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΑΝΤΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΣΤΗ ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ 7 φωτογραφίες των δραστών στις αρχές του 19 ου αιώνα 31 , φθάσαμε στη σύγχρονη επιτήρηση, η οποία ασκείται πλέον με τη χρήση των νέων πληροφοριακών συστη- μάτων και της προηγμένης τεχνολογίας 32 . Η καταγραφή (documentation) ως μία από τις πιο παλιές τεχνικές της επιτήρη- σης έπαιρνε τη μορφή άλλοτε της απογραφής των πληθυσμών και της τήρησης μητρώων των πολιτών (γέννησης, φορολογικών μητρώων, κ.λπ. ), κι άλλοτε των στατιστικών αρχείων και των αρχείων αποτυπωμάτων. Με το πέρασμα των χρό- νων, η καταγραφή των στοιχείων των πολιτών «ψηφιοποιήθηκε» (‘digitalization’) και η επιτήρηση της συμπεριφοράς τους «οπτικοποιήθηκε» (‘visualization’) με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών συσκευών καταγραφής εικόνας και ήχου 33 . Η σημε- ρινή επιτήρηση ως χαρακτηριστικό της μεταμοντέρνας κοινωνίας και της πα- γκοσμιοποίησης είναι μία πρακτική του σύγχρονου καπιταλιστικού κράτους 34 , η οποία «ενσωματώνει» τις δύο προηγούμενες τεχνικές που αναφέρθηκαν. Η εισα- γωγή βιομετρικών στοιχείων (ως «ψηφιοποιημένων» προϊόντων) στις «έξυπνες» κάρτες (οι οποίες συνιστούν στοιχεία «καταγραφής»), όπως θα δούμε παρακάτω, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μεταμοντέρνας επιτήρησης 35 . Η ειδοποιός, λοιπόν, διαφορά της σύγχρονης επιτήρησης από αυτήν που ασκού- νταν παλαιότερα, είναι ότι αυτή έχει γίνει τεχνολογικά καθοδηγούμενη, αλγοριθ- μική , πιο εκλεπτυσμένη, αυτοματοποιημένη και ταξινομητική , αυξάνοντας τις κα- τηγορίες του «ύποπτου» πληθυσμού και «μεγεθύνοντας» τον επίσημο κοινωνικό έλεγχο 36 , ενώ αναμένεται να επεκταθεί ακόμη περισσότερο στο μέλλον 37 . Όπως επικαλείται ο Cohen (1985) «το δίχτυ (εννοώντας τον κοινωνικό έλεγχο) έχει γίνει πιο λεπτό, πιο εύπλαστο και πιο πλατύ ( ‘thinning the mesh and widening the net’ ) » 38 . Η 11 η Σεπτεμβρίου 2001 θεωρείται από πολλούς μελετητές η ημερομηνία καμπή για την υιοθέτηση τεχνολογικών πρακτικών στον τομέα της ασφάλειας 39 . Παρου- σιάζει δε μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός πως αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις, η παραγωγή και εγκατάσταση συσκευών και τεχνικών μέσων επιτή- ρησης αυξήθηκε κατακόρυφα, κάτι το οποίο συνέβαλε στην ανάπτυξη τεράστιας επιχειρηματικής δραστηριότητας στον τομέα αυτό 40 . Ωστόσο, δεν πρέπει να πα- 31.  Πρόκειται για την τεχνική της «αστυνομικής φωτογράφησης» (‘police photography’), η ο- ποία χρησιμοποιούνταν από το 1850 για τη διευκόλυνση της δικαστικής και αστυνομικής έρευνας, βλ. αναλυτικά Jäger 2001: 27-51. 32.  McCahill & Finn 2013: 25. 33.  Haggerty & Gazso 2005: 178, Surette 2005: 152-153. 34.  Lyon 2004: 136-137. 35.  Haggerty & Gazso 2005: 178. 36.  Lyon 2003α: 142, του ιδίου 2007ε: 368, Marx 2006α: 58. 37.  Βλ. Haggerty 2009:159-177. 38.  Cohen 1985. 39.  Lyon 2003α: 62-63. 40.  Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές από τις πιο μεγάλες εμπορικές εταιρείες διακίνησης τε- χνολογικών προϊόντων ασφαλείας στις ΗΠΑ, όπως είναι οι Hewlett-Packard, AOL-Time-