ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

6 ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Γ. Τα «μέτρα δικονομικού καταναγκασμού» ή οι «ποινικές δικονομικές προσβολές ατομικών δικαιωμάτων» Είναι ευνόητο πως τα όργανα, στα οποία ανατίθεται η διερεύνηση των τελούμενων εγκλημάτων, η ανακάλυψη των ενόχων και η επιβολή των προβλεπόμενων ποινών ή (και) μέτρων ασφάλειας, είναι υποχρεωμένα, προκειμένου να εκπληρώσουν την αποστολή τους, να προσβάλλουν ένα ή και περισσότερα έννομα αγαθά των ατόμων, όπως π.χ. να θε- ωρήσουν κάποιον ως ύποπτο διάπραξης εγκλήματος ή και να του αποδώσουν την τέλεση εγκλήματος (προσβολή της υπόληψης) ή να τον συλλάβουν ή και να τον κρατήσουν προ- σωρινά (προσβολή της προσωπικής ελευθερίας). Οι πράξεις αυτές ονομάζονται συνήθως «μέτρα δικονομικού καταναγκασμού» 15 , ή σύμ- φωνα με άλλη νεότερη και ορθότερη άποψη «ποινικές δικονομικές προσβολές ατομικών δικαιωμάτων» 16 και ανήκουν στην κατηγορία των «δικονομικών πράξεων διπλής λειτουρ- γίας» 17 , δηλαδή επενεργούν αφενός στην ποινική δίκη και αφετέρου στον χώρο του ου- σιαστικού ποινικού δικαίου και επομένως έχουν διπλό χαρακτήρα, δικονομικό και ουσι- αστικό. Η πρακτική σημασία της διπλής αυτής λειτουργίας έγκειται στο ότι οι πράξεις αυτές πλη- ρώνουν την αντικειμενική υπόσταση ορισμένου αντίστοιχου εγκλήματος (π.χ. δυσφήμιση, παράνομη κατακράτηση), αλλά το δικονομικά νομότυπό τους συνεπάγεται την άρση του άδικου χαρακτήρα τους κατά το άρθρο 20 Π.Κ., επειδή αποτελούν ενάσκηση δικαιώματος ή εκπλήρωση καθήκοντος που επιβάλλεται από τον νόμο 18 . Ωστόσο, οι πράξεις αυτές πρέπει να έχουν πάντοτε προσωρινό χαρακτήρα 19 . Δ. Ο προκαλούμενος «στιγματισμός» εξαιτίας της ποινικής δίκης Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις η διαδικασία της απονομής της ποινικής δικαιοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε ένα –μεγαλύτερο ή μικρότερο– σιγματισμό εκείνου εναντίον του οποίου στρέφεται ενόψει κυρίως της δημοσιότητας που προκαλείται από τη σχετική δρα- στηριότητα των μέσων ενημέρωσης 20 . 15. Βλ. Ν. Χωραφά, Ποινικόν Δίκαιον, τ. Α΄, έκδοσις εννάτη (επιμέλεια Κ.Ε. Σταμάτη) σελ. 184 σημ. 4· Ν. Ανδρουλάκη, σελ. 14 επ. 16. Amelung, Rechtsschutz, σελ. 15 επ. και 12, σελ. 48 επ.- Rüping, σελ. 69· Krey, τ. II, σελ. 97, Mertens, Strafprozesualle Grundrechtseingriffe und Bindung an den Wortsinn der ermächtigenden Norm, 1996, Lin Yu-hsiung, Richtervorbehalt und Rechtsschutz gegen strafprozesualle Grundrechtseingriffe, 1998. 17. Βλ. Niese, σελ. 48 επ., Ν. Ανδρουλάκη, ό.α. 18. Βλ. Ν. Χωραφά, ό.α.· Ν. Ανδρουλάκη, σελ. 17. 19. Βλ. Noll, σελ. 13. 20. Για το ιδιαίτερα σοβαρό αυτό πρόβλημα βλ. V. Pickl, Stigmatisierung durch Strafverfahren und Strafvollzug στον ομώνυμο τόμο με επιμέλεια W. Häsler, σελ. 33 επ.