ΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΚEΦAΛAIO A΄ 4 λειτουργία 1 , ότι συμβάλλει δηλαδή τελικά στην ομαλή λειτουργία της οικονομί- ας τόσο εξασφαλίζοντας ομαλές συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ ομοειδών επι- χειρήσεων, όσο και επιτυγχάνοντας την ισορροπία μεταξύ των παραγόντων του κεφαλαίου και της εργασίας 2 . Χωρίς ασφαλώς να αμφισβητείται η ιδιαιτερότητα του εργατικού δικαίου, δεν μπορεί να παραγνωρισθεί ότι τελικά δεν λειτουργεί αυτόνομα, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο νομικό πλαίσιο από το οποίο ασφαλώς επηρεάζεται, αλλά και το επηρεάζει 3 . Το εργατικό δίκαιο δεν μπορεί, έτσι, να αδιαφορεί για τις αρχές του αστικού δικαίου, μια και αυτές μπορούν να εξυπηρετήσουν τους πρωταρχι- κούς σκοπούς του, αλλά, συχνά, επεκτείνει τις αρχές του και σε άλλους κλάδους. Γ. Η επέκταση των αρχών του εργατικού δικαίου σε άλλους κλάδους Πέραν από την αυτονόητη επίδραση του αστικού στο εργατικό δίκαιο, διαπιστώ- νεται και μια αντίστροφη τάση, δηλαδή η επίδραση που ασκεί το εργατικό δίκαιο στο αστικό δίκαιο. Το εργατικό δίκαιο είναι αυτό, πλέον, το οποίο μεταφέρει τις δικές του αρχές σε άλλους κλάδους του ιδιωτικού δικαίου και κυρίως στο αστικό. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Το εργατικό δίκαιο αποτελεί το πεδίο στο οποίο ανα- πτύχθηκαν και αναπτύσσονται οι δικαιϊκές αρχές του δικαίου της ανισότητας και εύλογα προκύπτουν αναφορές σε αυτό, όταν βρισκόμαστε, σε άλλους κλάδους του δικαίου, ενώπιον παρόμοιων καταστάσεων. Το εργατικό δίκαιο μετατρέπεται με τον τρόπο αυτό σε εργαστήριο του κοινού δικαίου της οικονομικής εξάρτησης και της αναζήτησης της κοινωνικής δικαιο- σύνης 4 . Η δική του λογική, οι δικές του αρχές, οι δικές του έννοιες μεταφέρονται και σε άλλους κλάδους, πράγμα που καταδεικνύει και το δυναμισμό των αρχών του και την πρωτοτυπία της λογικής του 5 . Έννοιες, όπως απεργία, συνδικαλιστι- κό δικαίωμα, συλλογική διαπραγμάτευση, κατώτερες αμοιβές, αποζημίωση λύ- σης της συμβατικής σχέσεως, συλλογική αγωγή, μηχανισμοί καταστολής των δυ- σμενών διακρίσεων, δικονομική παρέμβαση των συνδικαλιστικών οργανώσεων, αλλά και οι αρχές που τείνουν στον περιορισμό του οικονομικού απολυταρχισμού μεταφυτεύονται. Είναι τυχαίο άλλωστε το ότι ο μηχανισμός της «τριτενέργειας» των ατομικών δικαιωμάτων έγινε αντικείμενο επεξεργασίας κυρίως στις εργασι- 1. Lokiec, ό.π., 64. 2. Lokiec, ό.π., 63 επ. Δεν είναι τυχαίο ότι ορισμένοι συγγραφείς κάνουν λόγο για καπιταλι- στικό δίκαιο της εργασίας, υπό την έννοια ότι το εργατικό δίκαιο συμβάλλει τελικά στη μα- κροημέρευση του κρατούντος κοινωνικο-οικονομικού συστήματος βλ. F. Collin κ.α., Le droit capitaliste du travail, PU Grenoble, 1980. 3. Auzero-Baugard-Dockès, ό.π., 33. 4. Α. Supiot, Pourquoi un droit du travail?, Dr. Soc. 1990, 489. Α. Perulli, ό.π., 440. J.-J. Dupeyroux, ό.π., 373. 5. A. Perulli, ό.π., 440.