ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΕΝΝΟΜΗΤΑΞΗ 7 γάνωσης. Ειδικότερα, τα κεντρικά όργανα διοικήσεως (Ιερές Συνάξεις, Ιερά Κοινότητα, Ιερά Επιστασία) λειτουργούν με τρόπο συλλογικό, λαμβάνοντας κατά πλειοψηφία απο- φάσεις νομοθετικού, εκτελεστικού ή και δικαστικού περιεχομένου, ακολουθώντας δια- δικασίες εν πολλοίς αμεσοδημοκρατικού χαρακτήρα, όπως προβλέπει το αρχαίο εκκλη- σιαστικό συνοδικό σύστημα. 20 Τα περιφερειακά όργανα διοίκησης των Ιερών Μονών (Γεροντική Σύναξη, Συνάξεις Επιτρόπων, Μοναστικές Αδελφότητες), συνδυάζουν στοι- χεία τόσο συλλογικής όσο και μονοπρόσωπης (αυξημένες, κατά περίπτωση, αρμοδιό- τητες Ηγουμένου) οργανωτικής λειτουργίας. Ο επί πολλούς αιώνες διαχρονικά ομοιόμορφος αυτός τρόπος λειτουργίας όχι μόνον των δικαιικών αλλά του συνόλου των θεσμών στο Άγιο Όρος, ανταποκρίνεται πλήρως στις αρχέγονες επιταγές οργάνωσης του μοναχικού βίου, απέχοντας σημαντικά από τη σύγχρονη λογική της διαρκούς εξέλιξης, που χαρακτηρίζει τις οικονομικές προτεραιό- τητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 21 Ειδικότερα, η αθωνική οικονομία διακρίνεται από μία επιμονή σε τρόπους και ρυθμούς επιβίωσης της αγροτικής προβιομηχανικής εποχής, γεγονός που εκ των πραγμάτων δεν της επιτρέπει να παρακολουθεί με τρόπο άμεσο τις σύγχρονες οικονομικές εξελίξεις – ούτε βεβαίως αυτό ανήκει στα ιδεολογικά της ενδι- αφέροντα. 22 Κατά την άποψή μας, εκδίδοντας την Κοινή Δήλωση 4 οι κοινοτικοί εταίροι εξέφρασαν τη σαφή βούληση να εφαρμοσθεί το κοινοτικό δίκαιο στη χερσόνησο του ΑγίουΌρους προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες του τοπικού μοναστικού πολιτισμού και των αρ- χών που τον διέπουν. Και τούτο, καθώς η υποτυπώδης οικονομική λειτουργία της αθω- νικής πολιτείας δεν εμφανίζει ενδιαφέρον για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αφού περιορίζεται σε ελάχιστες δασικές, γεωργικές ή ακόμη πιο περιορισμένες χειροτεχνικές δραστηριό- τητες, για την επιβίωση των μεμονωμένων αναχωρητών τουΆθωνα. 23 20. Κανόνας στ΄ της Α’Οικουμενικής Συνόδου: «... κρατείτω η των πλειόνων ψήφος ». 21. Πρβλ. τα όσα παρατηρεί η Ε. Σαχπεκίδου , Ευρωπαϊκό Δίκαιο , Αθήνα-Θεσσαλονίκη ²20013, 217- 219: « Οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες και σήμερα η Ένωση δεν έχουν λόγω του αντικειμένου τους καταρχήν καμία σχέση με θέματα πνευματικής και θρησκευτικής φύσεως…συζητείται από την πλευρά των εκ- κλησιών και η ενδεχόμενη καθιέρωση της προστασίας της αυτονομίας τους, καθώς και της ιδιαίτερης θέσης την οποία έχει κάθε εκκλησία ή άλλη θρησκευτική, φιλοσοφική ή μη ομολογιακή οργάνωση στα επιμέρους κράτη μέλη ». 22. Οι υπεύθυνοι της Ευρωπαϊκής Κοινότητας κατανόησαν προ πολλού την ιδιαιτερότητα αυτή. Για το λόγο αυτό, οδηγήθηκαν, όπως σημειώθηκε, στην έκδοση της Οδηγίας 77/388/Ε.Ο.Κ., εξαιρώντας το Άγιο Όρος από το καθεστώς του ΦΠΑ, βλ. Παπαγεωργίου , Το φορολογικό καθεστώς των θρησκευ- μάτων. Φορολογική ισότητα και θρησκευτική ελευθερία , σ. 241 επ. 23. Ο Σκανδάμης («ΤοΆγιοΌρος και οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες», σ. 271-272), παρατηρεί ότι με την Κοι- νή Δήλωση 4 «στην πραγματικότητα η Κοινότητα‘υποχωρεί’μπροστά στο αγιορειτικό φαινόμενο, το πνευματικό, το υπερβατικό... Δεν προχωρεί να το καταλάβει, επειδή η διάσταση που αυτό εκ- φράζει, της λείπει πάντα θεσμικά. ...Τόσο τα κράτη μέλη όσο και οι κοινοτικοί θεσμοί αναζητούν τις νομιμοποιητικές τους βάσεις σε πλαίσια καθαρά λαϊκά, μη θρησκευτικά, αποτέλεσμα μακράς εξέ- λιξης, που έχει τη βάση της στη διάκριση μιας πνευματικής από μια εγκόσμια τάξη».

RkJQdWJsaXNoZXIy NDg3NjE=