8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ 4. Σύμφωνα με την κρατούσα θεωρητική άποψη, οι Κοινές Δηλώσεις έχουν περισσότερο χαρακτήρα προγραμματικής κατεύθυνσης και λιγότερο πλήρους νομικής δέσμευσης, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με τα πρωτόκολλα. 24 Αν και δεν πρέπει να υποβαθμίζε- ται η έμμεση - πλην σαφής - σημασία που έχει για την αναγνώριση του καθεστώτος του Αγ. Όρους, η Κοινή Δήλωση 4, πρέπει εν τούτοις να παρατηρηθεί ότι από μόνη της νομι- κώς δεν επαρκεί για την πλήρη κατοχύρωση του καθεστώτος του Αγ. Όρους, στο πλαί- σιο πάντοτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 25 Με την ανωτέρω Κοινή Δήλωση, οι κοινοτικοί εταίροι αναγνωρίζουν κατ’ αρχάς ότι στη χερσόνησο του Αγίου Όρους το κοινοτικό δί- καιο πρέπει να ισχύσει διαφορετικά, χωρίς όμως και να δεσμεύονται ρητώς και πλήρως ότι θα γίνονται στο εξής αποδεκτές από το κοινοτικό δίκαιο όλες οι προνομιακές εκφάν- σεις του αγιορείτικου καθεστώτος, είτε αυτές αφορούν σε κοινοτικές θεμελιώδεις ελευ- θερίες είτε σε περιορισμούς των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της Κοινής Δηλώσεως 4, στη χερσόνησο του Αγ. Όρους οι κοινοτικές υποχρεώσεις προγραμματικά θα ακολουθούν μία ελαστική εφαρ- μογή, διαρκώς προσαρμοζόμενες στην ιδιάζουσα θρησκευτική φύση της αγιορείτικης πολιτείας. Τούτο κυρίως αφορά τον τρόπο ισχύος στην περιοχή των θεμελιωδών ελευ- θεριών εγκατάστασης, κυκλοφορίας και παροχής υπηρεσιών (άρθ. 48-49, 52-56, 59-65 ΣυνθΕΚ). 5. Γνωρίζοντας οι αγιορείτες την παραπάνω νομική εκκρεμότητα, προέβησαν επανει- λημμένως σε διαβήματα προς το υπουργείο Εξωτερικών, ζητώντας να γίνεται ειδική μνεία περί της αναγνωρίσεως του αγιορειτικού καθεστώτος σε σειρά σχετικών διεθνών συμβάσεων. Αυτό επιτεύχθηκε με: ▪ Κοινή Δήλωση με περιεχόμενο πανομοιότυπο με την προαναφερθείσα υπ’ αριθ. 4, 26 η οποία προσαρτήθηκε στην Τελική Πράξη της Συμφωνίας Προσχωρήσεως της Ελληνι- 24. Στο κείμενο της ΣυνθΕΚ συνάπτονται παραρτήματα (annexes), πρωτόκολλα (protocoles) και δηλώ- σεις (déclarations). Τα δύο πρώτα περιέχουν ειδικές ρυθμίσεις και διαθέτουν την ίδια νομική ισχύ με τις διατάξεις του κειμένου της Συνθήκης (άρθ. 239 ΣυνθΕΚ). Οι δηλώσεις, όμως, δεσμεύουν μό- νον πολιτικά αυτόν που τις διατυπώνει και μόνον ως ‘κοινές δηλώσεις’ συνιστούν προστάδιο μιας κοινοτικής ρύθμισης, βλ. Ν. Σκανδάμης , Ευρωπαϊκό Δίκαιο και στοιχεία Ελληνικού Δικαίου Προσαρ- μογής , Ι. Το νομικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης , Αθήνα 1994, σ. 318. Ο Β. Χριστιανός , Εισαγωγή στο Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης , Αθήνα 2011, σημειώνει ότι, ναι μεν οι κοινές δηλώσεις δεν συ- νιστούν πρωτογενές δίκαιο και δεν έχουν, ως εκ τούτου, το ίδιο κύρος με τη Συνθήκη, τούτο όμως δεν σημαίνει ότι στερούνται παντελώς δεσμευτικής δύναμης, καθώς χρησιμοποιούνται ιδίως ως στοιχεία ερμηνείας των Συνθηκών, δυνάμει του άρθ. 31 της Συνθήκης της Βιέννης για την Ερμη- νεία των Συνθηκών. 25.  Σκανδάμης , «ΤοΆγιο Όρος και οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες», 271-285, ο οποίος παρατηρεί ότι η Κοι- νή Δήλωση 4 αποτελεί τη βάση μιας ‘συνεχούς διαπραγμάτευσης’στα πλαίσια των κοινοτικών θε- σμών, η οποία κινείται με πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης και αποσκοπεί στην προσαρμο- γή του θεσπιζόμενου κοινοτικού κανόνα στις ιδιαιτερότητες της αθωνίτικης κοινωνίας. 26. Πρόκειται για την Κοινή Δήλωση 5, με το εξής περιεχόμενο: « Αναγνωρίζοντας ότι το ειδικό καθεστώς του Αγίου Όρους, όπως το εγγυάται το άρθρο 105 του Ελληνικού Συντάγματος και ο Χάρτης του Αγίου Όρους, δικαιολογείται αποκλειστικά για πνευματικούς και θρησκευτικούς λόγους, τα συμβαλλόμενα